Myao-yao tillari
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 957-b. — ziyouz.com
Myao-yao tillari - Şarqiy Osiyodagi qarindoş tillarning kam örganilgan guruhi; boşqa til guruhlari yoki oilalari b-n munosabatlari aniq emas. Ehtimol, M.-ya.t. alohida til oilasini taşkil qiladi. Sözlaşuvçilar miqdori Xitoyda 7 mln.dan, Vyetnamda 1 mln.dan ortiq kişini taşkil etadi. Asosiy tarqaliş mintaqasi — Xitoyning markazi va janubi; qisman Vyetnam, Laos, Tailand va Myanma (keyingi davlatdagi sözla-şuvçilarni asosan köçib kelgan aholi taşkil etadi). M.-ya.t.da myao, yao, şe, gelao xalqdari sözlaşadi, deb hisoblansada, bu isbotini topmagan.
M.-ya.t. böğinli (sillabik) tillarga mansub; morfemalar va sodda sözlar bir böğinlidir. Sözlarning gapdagi grammatik munosabatlari söz tartibi va yordamçi sözlar orqali ifodalanadi. Ba'zi hollarda myao va yao tillaridagi söz tartibi özaro farqlanadi.
M.-ya.t. yaqingaça ham öz yozuviga ega bölmagan. 20-a. boşlarida missioner S. Pollard myao tilining bir lahjasi uçun belgilari bironbir alifboga asoslanmagan, oddiy geometrik şakllarga öxşaş maxsus yozuv yaratgan. Hoz. paytda Xitoydagi myao va yao hamda Vyetnamdagi myao tillari lotin alifbosi asosidagi yozuvga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЯО-ЯО ТИЛЛАРИ - Шарқий Осиёдаги қариндош тилларнинг кам ўрганилган гуруҳи; бошқа тил гуруҳлари ёки оилалари б-н муносабатлари аниқ эмас. Эҳтимол, М.-я.т. алоҳида тил оиласини ташкил қилади. Сўзлашувчилар миқдори Хитойда 7 млн.дан, Вьетнамда 1 млн.дан ортиқ кишини ташкил этади. Асосий тарқалиш минтақаси — Хитойнинг маркази ва жануби; қисман Вьетнам, Лаос, Таиланд ва Мьянма (кейинги давлатдаги сўзла-шувчиларни асосан кўчиб келган аҳоли ташкил этади). М.-я.т.да мяо, яо, шэ, гэлао халқдари сўзлашади, деб ҳисоблансада, бу исботини топмаган.
М.-я.т. бўғинли (силлабик) тилларга мансуб; морфемалар ва содда сўзлар бир бўғинлидир. Сўзларнинг гапдаги грамматик муносабатлари сўз тартиби ва ёрдамчи сўзлар орқали ифодаланади. Баъзи ҳолларда мяо ва яо тилларидаги сўз тартиби ўзаро фарқланади.
М.-я.т. яқингача ҳам ўз ёзувига эга бўлмаган. 20-а. бошларида миссионер С. Поллард мяо тилининг бир лаҳжаси учун белгилари биронбир алифбога асосланмаган, оддий геометрик шаклларга ўхшаш махсус ёзув яратган. Ҳоз. пайтда Хитойдаги мяо ва яо ҳамда Вьетнамдаги мяо тиллари лотин алифбоси асосидаги ёзувга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.