Namoz Pirimqul öğli
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65-b. — ziyouz.com
Namoz Pirimqul öğli (taxm. 1877, Kattaqörğon, Utarçi qişloği — 1907) — Samarqandda milliy zulm va haqsizlikka qarşi kötarilgan ommaviy xalq xarakati boşliği. Barvaqt yetim qolib amakisinikida yaşaydi. Keyin Samarqandga kelib, xat-savodini çiqaradi. Rus podşosiga mahalliy ma'murlar kirdikorlaridan şikoyat qilib, bir neça bor xat yozadi. Natija çiqmagaç, xalqning norozilik harakatiga boşçilik qildi. N.P.ö. podşo amaldorlari, boy-badavlat kişilar mol-mulkini tortib olib kambağallarga, beva-beçoralarga ulaşgan. Şuning uçun u yuqori tabaqalar, mustamlakaçilar orasida «Namoz öğri», xalq örtasida esa «Namoz botir» deb nom qozongan. Namoz boşçiligidagi guruh 1905 y. 29 okt.da qölga tuşib, Samarqand qamoqxonasiga qamaladi. 1906 y. 2 fev.da Namoz qamokdona ostidan 42 quloç uzunlikda lahim qazib, 60 nafar safdoşi b-n qoçişga muvaffaq böladi. Namoz 3 yil davomida mahalliy ma'murlarga qarşi xarakatga boşçilik qildi. Qözğolonçilar, asosan, Samarqand, Kattaqörğon tumanlarida harakat qilganlar (1904—07). Öz tödasidan çiqqan xoin tomonidan öldirilgan. N. P. ö.ning işlari xalq örtasida doston bölib ketgan. Xalq baxşisi Nurmon Abduvoy öğli «Namoz» dostonini yaratgan.
Naim Norqulov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАМОЗ ПИРИМҚУЛ ЎҒЛИ (тахм. 1877, Каттақўрғон, Утарчи қишлоғи — 1907) — Самарқандда миллий зулм ва ҳақсизликка қарши кўтарилган оммавий халқ харакати бошлиғи. Барвақт етим қолиб амакисиникида яшайди. Кейин Самарқандга келиб, хат-саводини чиқаради. Рус подшосига маҳаллий маъмурлар кирдикорларидан шикоят қилиб, бир неча бор хат ёзади. Натижа чиқмагач, халқнинг норозилик ҳаракатига бошчилик қилди. Н.П.ў. подшо амалдорлари, бой-бадавлат кишилар мол-мулкини тортиб олиб камбағалларга, бева-бечораларга улашган. Шунинг учун у юқори табақалар, мустамлакачилар орасида «Намоз ўғри», халқ ўртасида эса «Намоз ботир» деб ном қозонган. Намоз бошчилигидаги гуруҳ 1905 й. 29 окт.да қўлга тушиб, Самарқанд қамоқхонасига қамалади. 1906 й. 2 фев.да Намоз қамокдона остидан 42 қулоч узунликда лаҳим қазиб, 60 нафар сафдоши б-н қочишга муваффақ бўлади. Намоз 3 йил давомида маҳаллий маъмурларга қарши харакатга бошчилик қилди. Қўзғолончилар, асосан, Самарқанд, Каттақўрғон туманларида ҳаракат қилганлар (1904—07). Ўз тўдасидан чиққан хоин томонидан ўлдирилган. Н. П. ў.нинг ишлари халқ ўртасида достон бўлиб кетган. Халқ бахшиси Нурмон Абдувой ўғли «Намоз» достонини яратган.
Наим Норқулов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.