Narx-Franko
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 81-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Narx-Franko — tovarni xaridorga taşib yetkazib beriş sarflarini ham öz içiga olgan ulgurji narx. U odatdagi narxdan transport sarflarining kiritilganligi b-n farqlanadi. Tovarni sotuvçi taşib yetkaziş manzili — temir yöl st-yasi, kemalar porti, om-bor yoki davlat çegarasi bölişi mumkin. Manzilning uzoq-yaqinligiga, to-varning ortib-tuşirib berilişiga qarab N.-f. har xil böladi. N.-f. xaridor uçun qulay bölib, transportni taşkil etiş muammolaridan ozod qiladi.
Xalqaro savdoda N.-f.ning SIF, FAS, FOB singari tijorat şartlari bor. SIF (ing. Cost, Issurance, Freight — qiymat, suğurta, fraxt) — tovarning sotiliş narxiga tovar qiy-mati, suğurta va manzilgaça transport xarajatlari ham kiradi; FAS (Free Alongside Ship — kema böylab erkin) — sotuvçi öz tovari uçun kema yollay-di, tovarini kemagaça özi hisobidan yetkazib va ortib beradi; FOB (Free on Board — kemada erkin) — kemani xa-ridor yollaydi, sotuvçi öz tovari uçun kemaga yuklaş davriga qadar javobgar bölib, tovar narxi bevosita tovar qiymati va uni yuklaşgaça bölgan xarajatlardan tagi kil topadi (yana q. Franko).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАРХ-ФРАНКО — товарни харидорга ташиб етказиб бериш сарфларини ҳам ўз ичига олган улгуржи нарх. У одатдаги нархдан транспорт сарфларининг киритилганлиги б-н фарқланади. Товарни сотувчи ташиб етказиш манзили — темир йўл ст-яси, кемалар порти, ом-бор ёки давлат чегараси бўлиши мумкин. Манзилнинг узоқ-яқинлигига, то-варнинг ортиб-тушириб берилишига қараб Н.-ф. ҳар хил бўлади. Н.-ф. харидор учун қулай бўлиб, транспортни ташкил этиш муаммоларидан озод қилади.
Халқаро савдода Н.-ф.нинг СИФ, ФАС, ФОБ сингари тижорат шартлари бор. СИФ (инг. Cost, Issurance, Freight — қиймат, суғурта, фрахт) — товарнинг сотилиш нархига товар қий-мати, суғурта ва манзилгача транспорт харажатлари ҳам киради; ФАС (Free Alongside Ship — кема бўйлаб эркин) — сотувчи ўз товари учун кема ёллай-ди, товарини кемагача ўзи ҳисобидан етказиб ва ортиб беради; ФОБ (Free on Board — кемада эркин) — кемани ха-ридор ёллайди, сотувчи ўз товари учун кемага юклаш даврига қадар жавобгар бўлиб, товар нархи бевосита товар қиймати ва уни юклашгача бўлган харажатлардан таги кил топади (яна қ. Франко).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.