Nasrullo quşbegi

Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97-b. — ziyouz.com

Nasrullo quşbegi (19-a. örta lari — 1918, Karmana) — manğitlar davrida nufuzli saroy arbobi, qöşbegi. Amir Abdulahad, hukmronligi davrida avval Şahrisabz hokimi, söngra saroyda xizmat qilgan. Buxoroda 1910 y. yanvar voqealariaan keyin Ostanaqul qöşbegi örniga qöşbegi ( boş vazir) qilib tayinlangan. Said Olimxon qukmronligi davrida N.q. mamlakatda amirdan keyingi nufuzli şaxs sifatida mamlakatning asosiy işlari b-n şuğullangan. Rus tilini yaxşi bilgani uçun amir no-midan Rossiya imperiyasining Buxorodagi siyosiy agenti b-n bevosita muloqotlar ötkazgan, bir neça marta Rossiyaga borgan.

N.q. Buxorodagi jadidçilik harakatiga xayrixoxlik b-n qaragan. Amir Olimxon tomonidan Buxoroda islohotlar ötkaziş töğrisidagi farmon qabul qilinişida muhim rol öynagan (1917 y. 7 apr.). Lekin Buxoroda 1917y. aprel namoyişidan keyin Olimxon N.q.ni jadidlarni qöllabquvvatlaganlikda ayblaydi va uni lavozimidan olib taşlab, örniga mutaassib Nizomiddin Urganjiyni qöşbegi qilib tayinla-di(1917y. 15apr.). N.q. Karmanaga jönatiladi va mahbuslikda saqlanadi. U Kolesov voqeasidan keyin amir Olimxonning farmoniga binoan, 17 kişilik oilasi va butun qarindoş-uruğlari b-n birga öddirilgan.

Ad.h Ayniy S, Buxoro inqilobi tarixi uçun materiallar, M., 1926; Fitrat, Amir Olimxonning hukmronlik davri, T-, 1992; Xöjayev F., Buxoro inqilobining tarixigamateriallar, T., 1997; Muhammad Ali Baljuvoniy, Tarixi nofeiy (Foydali tarix), T., 2001.

Qahramon Rajabov.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

НАСРУЛЛО ҚУШБЕГИ (19-а. ўрта лари — 1918, Кармана) — манғитлар даврида нуфузли сарой арбоби, қўшбеги. Амир Абдулаҳад, ҳукмронлиги даврида аввал Шаҳрисабз ҳокими, сўнгра саройда хизмат қилган. Бухорода 1910 й. январь воқеалариаан кейин Останақул қўшбеги ўрнига қўшбеги ( бош вазир) қилиб тайинланган. Саид Олимхон қукмронлиги даврида Н.қ. мамлакатда амирдан кейинги нуфузли шахс сифатида мамлакатнинг асосий ишлари б-н шуғулланган. Рус тилини яхши билгани учун амир но-мидан Россия империясининг Бухородаги сиёсий агенти б-н бевосита мулоқотлар ўтказган, бир неча марта Россияга борган.

Н.қ. Бухородаги жадидчилик ҳаракатига хайрихохлик б-н қараган. Амир Олимхон томонидан Бухорода ислоҳотлар ўтказиш тўғрисидаги фармон қабул қилинишида муҳим роль ўйнаган (1917 й. 7 апр.). Лекин Бухорода 1917й. апрель намойишидан кейин Олимхон Н.қ.ни жадидларни қўллабқувватлаганликда айблайди ва уни лавозимидан олиб ташлаб, ўрнига мутаассиб Низомиддин Урганжийни қўшбеги қилиб тайинла-ди(1917й. 15апр.). Н.қ. Карманага жўнатилади ва маҳбусликда сақланади. У Колесов воқеасидан кейин амир Олимхоннинг фармонига биноан, 17 кишилик оиласи ва бутун қариндош-уруғлари б-н бирга ўддирилган.

Ад.ҳ Айний С, Бухоро инқилоби тарихи учун материаллар, М., 1926; Фитрат, Амир Олимхоннинг ҳукмронлик даври, Т-, 1992; Хўжаев Ф., Бухоро инқилобининг тарихигаматериаллар, Т., 1997; Муҳаммад Али Балжувоний, Тарихи нофеий (Фойдали тарих), Т., 2001.

Қаҳрамон Ражабов.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.