Natriy gidroksid
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 102-b. — ziyouz.com
Natriy gidroksid (öyuvçi natriy, kaustik soda), NaOH — rangsiz kristall modda. Suyuklaniş t-rasi 323°, qaynaş t-rasi 1403°, ziçligi 2,02 g/sm3. Suvda yaxşi eriydi, eriş vaktida issiklik ajratib çiqaradi. Gigroskopik. Suvdagi eritmasi kuçli işqor. Suvsiz NaOH 61,8° dan yuqorida kristallanadi. Havodagi namni tortadi, şu sababdan yoyilib ketadi va natriy karbonatga aylanadi. N.g. natriy metali va natriy gidritni eritadi.
Oş tuzining suvdagi eritmasi (na-makob)ni elektroliz qilib hosil qilinadi. Sun'iy ipak, sovun va b. kimyoviy moddalar i.ç.da, töqimaçilik va b. sanoat tarmoklarida işlatiladi. Köpgina organik birikmalar, çarm va qoğozlarni yemiradi. Teriga tegsa kuydiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАТРИЙ ГИДРОКСИД (ўювчи натрий, каустик сода), NaOH — рангсиз кристалл модда. Суюкланиш т-раси 323°, қайнаш т-раси 1403°, зичлиги 2,02 г/см3. Сувда яхши эрийди, эриш вактида иссиклик ажратиб чиқаради. Гигроскопик. Сувдаги эритмаси кучли ишқор. Сувсиз NaOH 61,8° дан юқорида кристалланади. Ҳаводаги намни тортади, шу сабабдан ёйилиб кетади ва натрий карбонатга айланади. Н.г. натрий метали ва натрий гидритни эритади.
Ош тузининг сувдаги эритмаси (на-макоб)ни электролиз қилиб ҳосил қилинади. Сунъий ипак, совун ва б. кимёвий моддалар и.ч.да, тўқимачилик ва б. саноат тармокларида ишлатилади. Кўпгина органик бирикмалар, чарм ва қоғозларни емиради. Терига тегса куйдиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.