Nav almaştiriş
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 5–6-b. — ziyouz.com
Nav almaştiriş - ekilayotgan ekinlar navlarini hosildorligi hamda boşqa qimmatli xöjalik belgilari ustun bölgan yangi navlar b-n almaştiriş. Yangi navlar Davlat nav sinaş komissiyasi tomonidan avvalgi navlarga qaraganda hosildorligi, hosilning yoki qayta işlangan maqsulotning sifati, maşina işlovi va yiğiştirişga mosligi, noqulay şaroitga, kasallik va zararkunandalarga çidamliligi körsatkiçlari böyiça ustun bölgandagina almaştiriladi.
Har bir N.a. davri ekin turlarini takomillaştirişda yangi sifat bosqiçi hisoblanadi. Özbekistonda ekiladigan 105 dan ortiq ğalla, don, moyli, texnika, yem-xaşak, sabzavot, poliz, kartoşka, mevali, manzarali, örmon va b. ekinlar turlari böyiça yangi çiqarilgan, tiklangan, çet mamlakatlardan keltirilgan ösimliklar N.a. işlari ilmiy va taşkiliy asosga qöyilgan va Qişloq xöjaligi ekinlari navlarini sinaş Davlat komissiyasi tomonidan olib boriladi.
Respublikada asosiy ekinlardan biri bölgan ğöza böyiça 20-a.ning 20-y. laridan boşlab 8 marta N.a. ötkazildi. Natijada almaştirilgan navlar hosildorlik, tola miqdori va sifati, tola çiqişi va tola uzunligi, kasallik va zararkunandalarga çidamlilik böyiça uzluksiz ustunlikni ta'minla-di. Özbekistonda N.a. davrlarida jami 170 ga yaqin ğöza navlari rayonlaştirildi.
Özbekistonda 1937—92 y.lar davomida buğdoy böyiça 7 marta nav almaştirildi. Natijada yangi asr boşiga kelib don mustaqilligiga erişildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАВ АЛМАШТИРИШ - экилаётган экинлар навларини ҳосилдорлиги ҳамда бошқа қимматли хўжалик белгилари устун бўлган янги навлар б-н алмаштириш. Янги навлар Давлат нав синаш комиссияси томонидан аввалги навларга қараганда ҳосилдорлиги, ҳосилнинг ёки қайта ишланган мақсулотнинг сифати, машина ишлови ва йиғиштиришга мослиги, ноқулай шароитга, касаллик ва зараркунандаларга чидамлилиги кўрсаткичлари бўйича устун бўлгандагина алмаштирилади.
Ҳар бир Н.а. даври экин турларини такомиллаштиришда янги сифат босқичи ҳисобланади. Ўзбекистонда экиладиган 105 дан ортиқ ғалла, дон, мойли, техника, ем-хашак, сабзавот, полиз, картошка, мевали, манзарали, ўрмон ва б. экинлар турлари бўйича янги чиқарилган, тикланган, чет мамлакатлардан келтирилган ўсимликлар Н.а. ишлари илмий ва ташкилий асосга қўйилган ва Қишлоқ хўжалиги экинлари навларини синаш Давлат комиссияси томонидан олиб борилади.
Республикада асосий экинлардан бири бўлган ғўза бўйича 20-а.нинг 20-й. ларидан бошлаб 8 марта Н.а. ўтказилди. Натижада алмаштирилган навлар ҳосилдорлик, тола миқдори ва сифати, тола чиқиши ва тола узунлиги, касаллик ва зараркунандаларга чидамлилик бўйича узлуксиз устунликни таъминла-ди. Ўзбекистонда Н.а. даврларида жами 170 га яқин ғўза навлари районлаштирилди.
Ўзбекистонда 1937—92 й.лар давомида буғдой бўйича 7 марта нав алмаштирилди. Натижада янги аср бошига келиб дон мустақиллигига эришилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.