Navça
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 27–28-b. — ziyouz.com
Navça NAVÇA, dumrov — ötmişda boylarga yollanib işlaydigan öspirin yigitlar. 19-a. oxiri —20-a. boşlarida Zarafşon va Qaşqadaryo vohalarida keng tarqalgan. N. dehqonçilik b-n boğliq har xil işlarni: yer haydaş, ekin ekiş, ekinni örib-yiğib oliş, yançiş, ariqzovurlarni qaziş, göng çiqariş va b.ni bajargan. N.ni boy xöjaliklar köpinça çorakorlarga yordamçi qilib olganlar. N. 9 oyga, ya'ni bahorda qöş çiqariş vaqti (mart— apr.)dan to kuzgaça, yerni şudgor qilgunga (okt — noyab.) qadar bölgan davrga yollangan. N. oladigan haqini xöja-yin b-n oldindan kelişib olgan. Iş haqi q. x.dan olinadigan mahsulot b-n tölangan. N. donli ekinlardan (arpa, buğdoy, jöxori va b.) taxm. 1/5— 1/6 hissadan 7,2 qissagaça haq olgan. Agar N. çorakorga yordamçi bölib işlasa, uning iş haqi olinadigan hosilning 1/20—1/25 hissasigaça töğri kelgan. Mehnat haqidan taşqari xöjayin N.ni ovqat hamda kiyim-boş b-n ta'minlaşi kerak bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАВЧА, думров — ўтмишда бойларга ёлланиб ишлайдиган ўспирин йигитлар. 19-а. охири —20-а. бошларида Зарафшон ва Қашқадарё воҳаларида кенг тарқалган. Н. деҳқончилик б-н боғлиқ ҳар хил ишларни: ер ҳайдаш, экин экиш, экинни ўриб-йиғиб олиш, янчиш, ариқзовурларни қазиш, гўнг чиқариш ва б.ни бажарган. Н.ни бой хўжаликлар кўпинча чоракорларга ёрдамчи қилиб олганлар. Н. 9 ойга, яъни баҳорда қўш чиқариш вақти (март— апр.)дан то кузгача, ерни шудгор қилгунга (окт — нояб.) қадар бўлган даврга ёлланган. Н. оладиган ҳақини хўжа-йин б-н олдиндан келишиб олган. Иш ҳақи қ. х.дан олинадиган маҳсулот б-н тўланган. Н. донли экинлардан (арпа, буғдой, жўхори ва б.) тахм. 1/5— 1/6 ҳиссадан 7,2 қиссагача ҳақ олган. Агар Н. чоракорга ёрдамчи бўлиб ишласа, унинг иш ҳақи олинадиган ҳосилнинг 1/20—1/25 ҳиссасигача тўғри келган. Меҳнат ҳақидан ташқари хўжайин Н.ни овқат ҳамда кийим-бош б-н таъминлаши керак бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.