Nefridiylar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 180-b. — ziyouz.com
Nefridiylar (yun. nephros — buyrak) — umurtqasiz xayvonlarning ayiriş organi; osmoregulyatsiya, moddalar almaşinuvi mahsulotlarini, ba'zan jinsiy mahsulotlarni organizmdan çiqariş funksiyasini bajaradi. N. Köp marta tarmoklangan epiteliy nayçalaridan yoki nayçalar sistemasidan, tuban köp tukli halqalilarda esa har bir böğimda bir juftdan joylaşgan metanefridiylardan iborat. Har bir metanefridiy nayining voronkaga öxşaş kengaygan uçi tana böşliğida joylaşgan. Nay burilib, navbatdagi böğimga ötadi va teri yuzasiga oçiladi. N. soni 1 dan bir neça 100 tagaça bölişi mumkin. Birmunça soddatuzilgan protonefridiylarning tanasi içida joylaşgan qismi yopiq soleno-sitlardan iborat. Metanefridiylarda solenotsitlar bölmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕФРИДИЙЛАР (юн. nephros — буйрак) — умуртқасиз хайвонларнинг айириш органи; осморегуляция, моддалар алмашинуви маҳсулотларини, баъзан жинсий маҳсулотларни организмдан чиқариш функциясини бажаради. Н. Кўп марта тармокланган эпителий найчаларидан ёки найчалар системасидан, тубан кўп тукли ҳалқалиларда эса ҳар бир бўғимда бир жуфтдан жойлашган метанефридийлардан иборат. Ҳар бир метанефридий найининг воронкага ўхшаш кенгайган учи тана бўшлиғида жойлашган. Най бурилиб, навбатдаги бўғимга ўтади ва тери юзасига очилади. Н. сони 1 дан бир неча 100 тагача бўлиши мумкин. Бирмунча соддатузилган протонефридийларнинг танаси ичида жойлашган қисми ёпиқ солено-цитлардан иборат. Метанефридийларда соленоцитлар бўлмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.