Nefrit

Nefrit (yun. nephros — buyrak) buyrak tuzilmalarining yalliğlaniiş b-n keçadigan kasalliklar guruhi. H.ia glomerulonefriş, piyelonefrit, tubulointerstitsial, irsiy, nefrotik sindrom va b. kiradi. N. rivojlanişiga bir qança patogen mikroorganizmlar (bak teriya, viruslar), organizmning son qotişi, immun yetişmovçiliklar va b. sabab böladi. N., asosan, immun sistema b-n boğliq kasallik. Kasallikniş rivojlaniş mexanizmiga kura, immun-birikmali va autoimmun N. tafovut qilinadi. Birinça holda, antigen-antitelo birikmasi qonda hosil bölib, boşqa a'zo va töqimalar b-n bir qatorda buyrakda ham yiğiladi va uni şikastlaydi. Autoimmui N.da esa buyrakda tuzilma elementlariga qarşi auto-antitelolar hosil böladi, ular uşbu elementlarga birikib yalliğlanişni yuzaga keltiradi. N. keçişiga köra, ötkir, örtaça ötkir, xavfli, tez rivojlanuvçi va surunkali xillarga ajratiladi. Ötkir N. köpinça yilning sovuq fasllarida uçrab, şiş, qon bosimining oşişi, peşob miqdorining kamayişi, unda oqsil, eritrotsitlar uçraşi kabi klinik alomatlar b-n keçadi. Örtaça ötkir, xavfli va tez rivojlanuvçi N. nisbatan kam uçraydi, kasallikning bu turlarida letallik juda yuqori. Surunkali N. vakt-vaqti b-n zörayib turadi va kasallikning hamma belgilari namoyon bölişi b-n keçadi.

Davosi. Parhez, peşob haydovçi, immun tiklovçi va b. dori-darmonlar buyuriladi. Organizmdagi infeksiya öçoklari aniqlanib, davolanadi. Ayrim oğirroq hollarda «sun'iy buyrak» apparatidan foydalaniladi. Buyrak faoliyatini tiklaş iloji bölmaganda bemorga soglom buyrak köçirib ötkaziladi (q. Transplantatsiya). Surunkali N. b-n oğrigan bemorlar doimiy vraç nazoratida bölişi uçun röyxatga olinadi. N.ning oddini olişda organizmni çiniqtiriş, streptokokkli tonzillit, faringit kabi ötkir yuqumli kasalliklarni öz vaqtida aniqlab davolaş, uzoq vaqt sovuqsa qolmaslik lozim.