Neft eksport qiluvçi mamlakatlar taşkiloti
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 192–193-b. — ziyouz.com
Neft eksport qiluvçi mamlakatlar taşkiloti NEFT EKSPORT QILUVÇI MAMLAKATLAR TAŞKILOTI, OPEK (Organization of Petroleum Exporting Countres, OPEC) — neft kazib. olişni va a'zo mamlakatlarning neft eksporta siyosatini muvofiklaştiruvçi hamda a'zo mamlakatlar manfaatlarini himoya qiladigan xalqaro tovar taşkiloti. Taşkilot rasman 1960 y.da Venesuela taşabbusi b-n Bağdod kon-ferensiyasida taşkil etilgan. Nizo-mi Karakas (Venesuela)da 1961 y.da qabul qilingan va keyinçalik köpgina özgartirişlar kiritilgan. Eron, Iroq, Kuvayt, Liviya muassis mamlakatlar hisoblanadi. A'zo mamlakatlar Jazoir, Venesuela, Gabon, Indoneziya, Iroq, Eron, Liviya, Katar, Kuvayt, Nigeriya, BAA, Saudiya Arabistoni, Ekvador (2003).
20-a.ning 80-y.lari 2-yarmida bu taşkilotga kirmaydigan mamlakatlar va Saudiya Arabistonidan neft taklifining ösişi natijasida OPEKning ta'siri keskin pasaydi. Hoz. xalqaro iqtisodiy munosabatlarda ta'sir do-irasi hamon kuçli. Taşkilotningoliy organi — yiliga 2 marta çaqiriladigan konferensiya bölib, unda iştirokçi mamlakatlar i.ç. strategiyasi va narxlar körib çiqiladi va tasdiklanadi. Idorasi Avstriyada joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕФТЬ ЭКСПОРТ ҚИЛУВЧИ МАМЛАКАТЛАР ТАШКИЛОТИ, ОПЕК (Organization of Petroleum Exporting Countres, OPEC) — нефть казиб. олишни ва аъзо мамлакатларнинг нефть экспорта сиёсатини мувофиклаштирувчи ҳамда аъзо мамлакатлар манфаатларини ҳимоя қиладиган халқаро товар ташкилоти. Ташкилот расман 1960 й.да Венесуэла ташаббуси б-н Бағдод кон-ференциясида ташкил этилган. Низо-ми Каракас (Венесуэла)да 1961 й.да қабул қилинган ва кейинчалик кўпгина ўзгартиришлар киритилган. Эрон, Ироқ, Кувайт, Ливия муассис мамлакатлар ҳисобланади. Аъзо мамлакатлар Жазоир, Венесуэла, Габон, Индонезия, Ироқ, Эрон, Ливия, Катар, Кувайт, Нигерия, БАА, Саудия Арабистони, Эквадор (2003).
20-а.нинг 80-й.лари 2-ярмида бу ташкилотга кирмайдиган мамлакатлар ва Саудия Арабистонидан нефть таклифининг ўсиши натижасида ОПЕКнинг таъсири кескин пасайди. Ҳоз. халқаро иқтисодий муносабатларда таъсир до-ираси ҳамон кучли. Ташкилотнинголий органи — йилига 2 марта чақириладиган конференция бўлиб, унда иштирокчи мамлакатлар и.ч. стратегияси ва нархлар кўриб чиқилади ва тасдикланади. Идораси Австрияда жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.