Neft va gaz konlari geologiyasi va razvedkasi instituti
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 188-b. — ziyouz.com
Neft va gaz konlari geologiyasi va razvedkasi instituti — Toşkentdagi yirik i.t. markazi. 1959 y. Özbekiston FA Geologiya va geofizika in-tining neft geologiyasi va geokimyosi bölimi hamda Bu-tunittifoq Neft geologiyasi va razvedkasi i.t. institutining filiali asosida taşkil etilgan. 1969 y.dan Özbekiston Geologiya vazirligi (1991 y.dan Geologiya va mineral resurelar davlat qömitasi) tarkibida bölgan. 1995 y.dan «Özbekneftgaz» milliy xolding kompaniyasi kotila.
In-tdagi barça i.t. işlari, asosan, 23 lab. va sektorni birlaştirgan 6 ta bulim: regional geol. va tektonika, neft va gaz konlari geol.si, geofizika, neft va gaz geokimyosi, neft va gazli çökindi jinslar formatsiyasi, neft va gaz konlarini parmalaş bölimlarida olib boriladi. Bulardan taşqari, in-t qoşida metodikatajriba partiyasi ham mavjud bölib, çu-qur va öta çuqur neft konlarini bur-ğilaş texnikasi va texnologiyasi ustida iş olib boradi. Neft-gaz uglevodorodlarining paydo bölişi va tarqaliş qonuniyatlari ham örganiladi. 1970—71 y.larda SSSRda birinçi bölib tabiiy şaroitlarda neft va gaz uglevodorodlarining paydo bölişi qonuniyatlari tajribaviy modeli işlab çiqildi. In-t olimlari tomonidan neft va gaz konlari istiqboliga bağişlangan fundamental asarlar, tavsiyanomalar yaratildi. Xorijiy investorlarga Özbekistondagi neft-gaz zaxiralarini ilmiy asoslab beriş işlari amalga oşirilmoqda.
In-tni taşkil qilişda va uning ilmiy yönalişlarini belgilaşda olimlardan O. M. Akramxöjayev, A. G. Boboyev, O. A. Rijkov, Ş. D. Davlatov, I.S.Starobinets, A. K. Karimov, U. J. Mamajonov, A. K. Rahimov va b. salmokli qissa qöşganlar. In-tda 120 ga yaqin ilmiy xodim faoliyat körsatadi (2003). Şulardan 1 akad., 9 fan d-ri, 4 prof., 22 fan nomzodi, ular orasida Özbekistonda xizmat körsatgan neftçi (A. R. Xöjayev), Özbekistonda xizmat körsatgan geolog, Davlat muko-foti laureati (A. T. Ibrohimov), faxriy ixtiroçi (A. V. Kirşin, 3. S. Ib-rohimov), birinçi kon kaşfiyotçisi (A. Ş. Ibrohimov) unvonlariga ega bölganlar bor. In-t xodimlaridan Ö. J. Mamajonov, M. K. Turobovlar burğilaşda işlatiladigan yangi (KO-4) eritmani kaşf etişdagi xizmatlari uçun Beruniy nomidagi Respublika Davlat mukofoti laureati böldilar (1970).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕФТЬ ВА ГАЗ КОНЛАРИ ГЕОЛОГИЯСИ ВА РАЗВЕДКАСИ ИНСТИТУТИ — Тошкентдаги йирик и.т. маркази. 1959 й. Ўзбекистон ФА Геология ва геофизика ин-тининг нефть геологияси ва геокимёси бўлими ҳамда Бу-туниттифоқ Нефть геологияси ва разведкаси и.т. институтининг филиали асосида ташкил этилган. 1969 й.дан Ўзбекистон Геология вазирлиги (1991 й.дан Геология ва минерал ресурелар давлат қўмитаси) таркибида бўлган. 1995 й.дан «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси котила.
Ин-тдаги барча и.т. ишлари, асосан, 23 лаб. ва секторни бирлаштирган 6 та булим: регионал геол. ва тектоника, нефть ва газ конлари геол.си, геофизика, нефть ва газ геокимёси, нефть ва газли чўкинди жинслар формацияси, нефть ва газ конларини пармалаш бўлимларида олиб борилади. Булардан ташқари, ин-т қошида методикатажриба партияси ҳам мавжуд бўлиб, чу-қур ва ўта чуқур нефть конларини бур-ғилаш техникаси ва технологияси устида иш олиб боради. Нефть-газ углеводородларининг пайдо бўлиши ва тарқалиш қонуниятлари ҳам ўрганилади. 1970—71 й.ларда СССРда биринчи бўлиб табиий шароитларда нефть ва газ углеводородларининг пайдо бўлиши қонуниятлари тажрибавий модели ишлаб чиқилди. Ин-т олимлари томонидан нефть ва газ конлари истиқболига бағишланган фундаментал асарлар, тавсияномалар яратилди. Хорижий инвесторларга Ўзбекистондаги нефть-газ захираларини илмий асослаб бериш ишлари амалга оширилмоқда.
Ин-тни ташкил қилишда ва унинг илмий йўналишларини белгилашда олимлардан О. М. Акрамхўжаев, А. Г. Бобоев, О. А. Рижков, Ш. Д. Давлатов, И.С.Старобинец, А. К. Каримов, У. Ж. Мамажонов, А. К. Раҳимов ва б. салмокли қисса қўшганлар. Ин-тда 120 га яқин илмий ходим фаолият кўрсатади (2003). Шулардан 1 акад., 9 фан д-ри, 4 проф., 22 фан номзоди, улар орасида Ўзбекистонда хизмат кўрсатган нефтчи (А. Р. Хўжаев), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган геолог, Давлат муко-фоти лауреати (А. Т. Иброҳимов), фахрий ихтирочи (А. В. Киршин, 3. С. Иб-роҳимов), биринчи кон кашфиётчиси (А. Ш. Иброҳимов) унвонларига эга бўлганлар бор. Ин-т ходимларидан Ў. Ж. Мамажонов, М. К. Туробовлар бурғилашда ишлатиладиган янги (КО-4) эритмани кашф этишдаги хизматлари учун Беруний номидаги Республика Давлат мукофоти лауреати бўлдилар (1970).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.