Nefud

Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 193-b. — ziyouz.com

Nefud — Arabiston ya.o.dagi bir neça qum çöllari. Saudiya Arabistoni hududida. Eng yiriklari: Katta Nefud, Kiçik Nefud va Nefud-Dahi.

Katta N yefud Arabiston ya.o.ning şim. qismida joylaşgan. Mayd. 670 ming km2. Uz. 500 km, eni 300 km gaça. Bal. 600—1000 m li platoda joylaşgan bölib, qum tepalar va toşloklardan iborat. Quruq özan köp. Iqlimi tropik, keskin kontinental iklim. Yanv.ning örtaça t-rasi 10° dan yukrri (ba'zan —11° gaça pasayadi), iyulniki 30° (maksimal t-ra 54°). Yillik yoğin 100 mm. Kuçli şamollar esadi. Ösimliklari siyrak. Sirtlon, çiyaböri, ke-miruvçilar, kaltakesaklar yaşaydi. Çekka qismida quduq va vohalar bor, köçmançi çorvaçilik rivojlangan (qöy, tuya boqiladi). Kiçik Nefud (Dahno) Arabiston ya.o.ning markaziy qismidagi çöl, Katta Nefud b-n Rub ul-Xoli çöllari oraliğida. Uz. 1200 km, eni 20—70 km. Örtaça bal. 450 m.

Qum uyumlari köçib yuradi. Ösimligi juda siyrak. Nefud-Dahi Arabiston ya. o.ning markaziy qismida. Uz. 500 km, eni 100 km gaça. Ösimligi juda siyrak, qum uyumlari köçib yuradi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

НЕФУД — Арабистон я.о.даги бир неча қум чўллари. Саудия Арабистони ҳудудида. Энг йириклари: Катта Нефуд, Кичик Нефуд ва Нефуд-Даҳи.

Катта Н ефуд Арабистон я.о.нинг шим. қисмида жойлашган. Майд. 670 минг км2. Уз. 500 км, эни 300 км гача. Бал. 600—1000 м ли платода жойлашган бўлиб, қум тепалар ва тошлоклардан иборат. Қуруқ ўзан кўп. Иқлими тропик, кескин континентал иклим. Янв.нинг ўртача т-раси 10° дан юкрри (баъзан —11° гача пасаяди), июлники 30° (максимал т-ра 54°). Йиллик ёғин 100 мм. Кучли шамоллар эсади. Ўсимликлари сийрак. Сиртлон, чиябўри, ке-мирувчилар, калтакесаклар яшайди. Чекка қисмида қудуқ ва воҳалар бор, кўчманчи чорвачилик ривожланган (қўй, туя боқилади). Кичик Нефуд (Даҳно) Арабистон я.о.нинг марказий қисмидаги чўл, Катта Нефуд б-н Руб ул-Холи чўллари оралиғида. Уз. 1200 км, эни 20—70 км. Ўртача бал. 450 м.

Қум уюмлари кўчиб юради. Ўсимлиги жуда сийрак. Нефуд-Даҳи Арабистон я. о.нинг марказий қисмида. Уз. 500 км, эни 100 км гача. Ўсимлиги жуда сийрак, қум уюмлари кўчиб юради.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.