Nelson ğözasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 147-b. — ziyouz.com
Nelson ğözasi (Gossypiutn nelsonii Frux.) — yovvoyi ğöza turi. Birinçi marta 1974 y.da amerikalik olim P. Friksel ta'riflab bergan. Avstraliyaning şim.-ğarbiy qismida, tog massivining şim. tomonidagi qoyalar bağrida tarqalgan. N.ğ. böyi 2 m gaça yetadigan, qalin tuklar b-n qoplangan tik ösuvçi buta. Barglari dumaloq tuxumsimon şaklda, uçi tömtoq, ba'zan barg bölaklari zörğa seziladi. Barg şira bezlari yirik, qizil. Gullari örtaça kattalikda, barg qöltiğida yoki hosil şoxlarida töpgul köri-nişida böladi. Gulbarglari puşti, asosida aniq körinadigan töq qizil doğlar bor. Oçilmaydigan mayda gullari ham uçraydi. Gulyonbargçalari juda mayda, qiliçsimon şaklda, tukli, tökilib ketmaydi. Kösaklari 3—5 çanoqli, tuxumsimon, uçi tekis, sirti qora smolali juda köp bezçalar b-n qoplangan. Çigitlari konussimon, ustida 5 mm ça tuklari bor. Bu tur ğöza tezpişarligi va hosildorligi b-n ajralib turadi. Biologik xususiyatlari yetarli örganilmagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕЛЬСОН ҒЎЗАСИ (Gossypiutn nelsonii Frux.) — ёввойи ғўза тури. Биринчи марта 1974 й.да америкалик олим П. Фриксел таърифлаб берган. Австралиянинг шим.-ғарбий қисмида, тог массивининг шим. томонидаги қоялар бағрида тарқалган. Н.ғ. бўйи 2 м гача етадиган, қалин туклар б-н қопланган тик ўсувчи бута. Барглари думалоқ тухумсимон шаклда, учи тўмтоқ, баъзан барг бўлаклари зўрға сезилади. Барг шира безлари йирик, қизил. Гуллари ўртача катталикда, барг қўлтиғида ёки ҳосил шохларида тўпгул кўри-нишида бўлади. Гулбарглари пушти, асосида аниқ кўринадиган тўқ қизил доғлар бор. Очилмайдиган майда гуллари ҳам учрайди. Гулёнбаргчалари жуда майда, қиличсимон шаклда, тукли, тўкилиб кетмайди. Кўсаклари 3—5 чаноқли, тухумсимон, учи текис, сирти қора смолали жуда кўп безчалар б-н қопланган. Чигитлари конуссимон, устида 5 мм ча туклари бор. Бу тур ғўза тезпишарлиги ва ҳосилдорлиги б-н ажралиб туради. Биологик хусусиятлари етарли ўрганилмаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.