Nematodozlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 147–148-b. — ziyouz.com
Nematodozlar — odam va hayvonlarda yumaloq gijjalar — nematodalar qözğatadigan invazion kasalliklar (gelmintozlar). Parazitlar barça turdagi umurtqalilar organizmining köpgina a'zo va töqimalarini (aksariyat ovqat hazm qiliş a'zolarini) şikastlaydi. Hayvonlar nobud böladi yoki mahsuldorligi kamayadi, bu b-n N. çorvaçilikka katta ziyon keltiradi. Qulay iqlim şaroiti (harorat, namlik, oraliq xöjayin bölişi, çorva mollarini saqlaş qoidalariga rioya etmaslik, şuningdek, ularni davolaş va profilaktika qiliş tuzuk yölga qöyilmaganligi) N. rivojlanişiga imkon beradi. Kattalarga nisbatan bolalar köproq kasallanadi va ularda kasallik oğir keçadi. Odam, parazitning yetuk tuxumlari me'da-içak yöliga yoki liçinkalari teriga tuşganda zararlanadi. N.ning quyidagi turlari farqlanadi: askaridoz, ankilostomidoz, enterobioz, trixotsefalyoz, trixinellyoz va b.
Boşqa gelmintozlarga öxşaş N. ham, asosan, ozodalikka e'tibor bermaslik oqibatida kelib çiqadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕМАТОДОЗЛАР — одам ва ҳайвонларда юмалоқ гижжалар — нематодалар қўзғатадиган инвазион касалликлар (гельминтозлар). Паразитлар барча турдаги умуртқалилар организмининг кўпгина аъзо ва тўқималарини (аксарият овқат ҳазм қилиш аъзоларини) шикастлайди. Ҳайвонлар нобуд бўлади ёки маҳсулдорлиги камаяди, бу б-н Н. чорвачиликка катта зиён келтиради. Қулай иқлим шароити (ҳарорат, намлик, оралиқ хўжайин бўлиши, чорва молларини сақлаш қоидаларига риоя этмаслик, шунингдек, уларни даволаш ва профилактика қилиш тузук йўлга қўйилмаганлиги) Н. ривожланишига имкон беради. Катталарга нисбатан болалар кўпроқ касалланади ва уларда касаллик оғир кечади. Одам, паразитнинг етук тухумлари меъда-ичак йўлига ёки личинкалари терига тушганда зарарланади. Н.нинг қуйидаги турлари фарқланади: аскаридоз, анкилостомидоз, энтеробиоз, трихоцефалёз, трихинеллёз ва б.
Бошқа гельминтозларга ўхшаш Н. ҳам, асосан, озодаликка эътибор бермаслик оқибатида келиб чиқади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.