Nemertinalar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 148-b. — ziyouz.com
Nemertinalar (Nemertini) - deyarli barça turlari dengizlarda yaşay-digan umurtqasiz hayvonlar tipi. Gav-dasi bilaterial simmetriyali, çuvalçangsimon, kiprikli epiteliy b-n qoplangan. Tana böşliği bölmaydi; içki organlari oraliği parenximadan iborat. Tanasi yassi. Qon aylaniş sistemasi yaxşi rivojlangan, tutaş. Nafas sistemasi yöq. Nerv sistemasi boş miya va 3 ta böylama nerv poyasidan iborat. Boşining oldingi uçida xartumçasi bor. Xartumça oğiz yonidagi maxsus çuqurçaga tortib olinişi mumkin. Ovqat hazm qiliş sistemasi oğiz teşigidan boşlanib, anal teşigi b-n tugaydi. Ayrim jinsli, tuxum qöyib köpayadi. Tuxumdan pilidiy liçinkasi çiqadi. Jinssiz fragmentatsiya yöli b-n ham köpayişi mumkin. Deyarli barça N. yirtqiç; böğimoyoklilar, mollyuskalar va baliqlar b-n oziqlanadi. Ayrim vakillari parazit yoki kommensal. Bu tipga bitta — ne-mertinalar sinfi kiradi. 800 ga yaqin turi ma'lum. 30 turi çuçuk suvlarda va 10 turi quruk/şkda tarqalgan. Uz. 0,5 mm dan 30 metrgaça va undan ham köproq (60 m gaça). Kengligi 9 mm gaça.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕМЕРТИНАЛАР (Nemertini) - деярли барча турлари денгизларда яшай-диган умуртқасиз ҳайвонлар типи. Гав-даси билатериал симметрияли, чувалчангсимон, киприкли эпителий б-н қопланган. Тана бўшлиғи бўлмайди; ички органлари оралиғи паренхимадан иборат. Танаси ясси. Қон айланиш системаси яхши ривожланган, туташ. Нафас системаси йўқ. Нерв системаси бош мия ва 3 та бўйлама нерв поясидан иборат. Бошининг олдинги учида хартумчаси бор. Хартумча оғиз ёнидаги махсус чуқурчага тортиб олиниши мумкин. Овқат ҳазм қилиш системаси оғиз тешигидан бошланиб, анал тешиги б-н тугайди. Айрим жинсли, тухум қўйиб кўпаяди. Тухумдан пилидий личинкаси чиқади. Жинссиз фрагментация йўли б-н ҳам кўпайиши мумкин. Деярли барча Н. йиртқич; бўғимоёклилар, моллюскалар ва балиқлар б-н озиқланади. Айрим вакиллари паразит ёки комменсал. Бу типга битта — не-мертиналар синфи киради. 800 га яқин тури маълум. 30 тури чучук сувларда ва 10 тури қурук/шкда тарқалган. Уз. 0,5 мм дан 30 метргача ва ундан ҳам кўпроқ (60 м гача). Кенглиги 9 мм гача.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.