Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Neodim

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153–154-b. — ziyouz.com

    Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.

    Neodim (neo... va yun. didymos — egi-zak; lot. Neodymium), Nd— Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib rakami 60, at. m. 144,24. 5 ta barkaror izoto-pi - l42Nd(27,07%), l43Nd (12,17%), M5Nd(8,3%),'46Nd(17,22%), l48Nd(5,78%) va 2 ta radioaktiv izotopi — 144Nd(23,78%, T|/25-1015y.), 15ONd(5,67% T1/22-1015 y.) mavjud. Yer pöstila massa jihatidan 2,5-10^3%, dengiz suvlarida 9,2-10~6 mg/l N. bor. Tabiatda monatsit, bestnezit (20% gaça Nd2O3) va loparit minerallari körinişida uçraydi. Lantanoidlar guruhiga kiradi. 1885 y.da avstriyalik kimyogar K. Auer kaşf qilgan. Oç kulrang metall. Ziç-ligi 7,0 g/sm3. Qaynaş t-rasi 3027°, suyuklaniş t-rasi 1016°, oksidlaniş darajasi +3, +4, goho +2. Tuzlarining aksarisi qizğiş-binafşa rangli. N. birikmalari rangli, badiiy va optik şişalar, lazer materiallar, çinni i.ç.da, çuyan, pulat va b. krtişmalarga legirlovçi quşimça sifatida qullanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    НЕОДИМ (нео... ва юн. didymos — эги-зак; лот. Neodymium), Nd— Менделеев даврий системасининг III гуруҳига мансуб кимёвий элемент. Тартиб раками 60, ат. м. 144,24. 5 та баркарор изото-пи - l42Nd(27,07%), l43Nd (12,17%), M5Nd(8,3%),’46Nd(17,22%), l48Nd(5,78%) ва 2 та радиоактив изотопи — 144Nd(23,78%, Т|/25-1015й.), 15ONd(5,67% Т1/22-1015 й.) мавжуд. Ер пўстила масса жиҳатидан 2,5-10^3%, денгиз сувларида 9,2-10~6 мг/л Н. бор. Табиатда монацит, бестнезит (20% гача Nd2O3) ва лопарит минераллари кўринишида учрайди. Лантаноидлар гуруҳига киради. 1885 й.да австриялик кимёгар К. Ауэр кашф қилган. Оч кулранг металл. Зич-лиги 7,0 г/см3. Қайнаш т-раси 3027°, суюкланиш т-раси 1016°, оксидланиш даражаси +3, +4, гоҳо +2. Тузларининг аксариси қизғиш-бинафша рангли. Н. бирикмалари рангли, бадиий ва оптик шишалар, лазер материаллар, чинни и.ч.да, чуян, пулат ва б. кртишмаларга легирловчи қушимча сифатида қулланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.