Neogegelçilik
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Neogegelçilik (neo... va gegelçilik) — falsafiy okim. 19-a.oxiri va 20-a. boşlarida Germaniyada şakllanib, keyin boşqa mamlakatlarga tarqalgan. Neogegelçilar Gegel ta'limotini yangiça izoxlab, şu asosda bir butun dunyoqaraşni yaratişga urindilar. N. markazida tarix va madaniyat, davlat, huquq falsafasi masalalari yotadi; dialektik metod tafovutlarning eklektik sintezi, qarama-qarşiliklarni murosaga keltiruvçi omil sifatida talqin etiladi. N. turli mamla-katlarda turliça şaklda namoyon böldi. N.ning namoyandalari: J. X. Stirling, E. Kerd, F. Bredli, B. Bozanket, J. E. MakTaggart, R. Kollingvud (Buyuk Britaniya), G. Bolland (Niderlandiya), B. Kroçe, J. Jentile (Italiya), V. Dil-tey, R. Kroner (Germaniya), I. A. Ilin (Rossiya), J. Val, A. Kojev (Fransiya). Xalqaro «Gegelçilar ittifoqi» tuzilib (1930; markazi Niderlandiya), Gaagada (1930), Berlinda (1931), Rimda (1934) kongresslari bölgan. 1930- y.lar örtasida mustaqil falsafiy oqim sifatida barham topdi. 2-jahon uruşidan keyin «Gegelçilar ittifoqi»ni qayta tiklaşga urinişlar heç qanday samara bermadi. Ammo N.ning ba'zi ğoyalari hoz. zamon faylasuflarining qaraşlarida ba'zan közga taşlanib turadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕОГЕГЕЛЧИЛИК (нео... ва гегелчилик) — фалсафий оким. 19-а.охири ва 20-а. бошларида Германияда шаклланиб, кейин бошқа мамлакатларга тарқалган. Неогегелчилар Гегель таълимотини янгича изохлаб, шу асосда бир бутун дунёқарашни яратишга уриндилар. Н. марказида тарих ва маданият, давлат, ҳуқуқ фалсафаси масалалари ётади; диалектик метод тафовутларнинг эклектик синтези, қарама-қаршиликларни муросага келтирувчи омил сифатида талқин этилади. Н. турли мамла-катларда турлича шаклда намоён бўлди. Н.нинг намояндалари: Ж. X. Стирлинг, Э. Керд, Ф. Брэдли, Б. Бозанкет, Ж. Э. МакТаггарт, Р. Коллингвуд (Буюк Британия), Г. Болланд (Нидерландия), Б. Кроче, Ж. Жентиле (Италия), В. Диль-тей, Р. Кронер (Германия), И. А. Ильин (Россия), Ж. Валь, А. Кожев (Франция). Халқаро «Гегельчилар иттифоқи» тузилиб (1930; маркази Нидерландия), Гаагада (1930), Берлинда (1931), Римда (1934) конгресслари бўлган. 1930- й.лар ўртасида мустақил фалсафий оқим сифатида барҳам топди. 2-жаҳон урушидан кейин «Гегелчилар иттифоқи»ни қайта тиклашга уринишлар ҳеч қандай самара бермади. Аммо Н.нинг баъзи ғоялари ҳоз. замон файласуфларининг қарашларида баъзан кўзга ташланиб туради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.