Neologizmlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 159–160-b. — ziyouz.com
Neologizmlar (yun. neos — yangi, logos — söz) — jamiyat taraqqiyoti, hayotning talab-ehtiyoji b-n paydo bölgan yangi narsa va tuşunçalarni ifodalovçi sözlar. N.ning yangiligi dastlab paydo bölgan vaqtlardagina se-zilib turadi: vaqt ötgaç, ular «yangilik» xususiyatini yöqotib, odatda, faol sözlar qatoriga ötadi. Mac, özbek tili uçun bir qança yil davomida yangi hisoblangan marketing, qayta quriş, reyting, tender sözlari hozirgi kunda umumiste'moldagi sözlarga aylanmoq-da. Tildagi umumiy N. b-n bir qatorda individualuslubiy yoki okkazional N. ham mavjud. Bunday N. mualliflar tomonidan ma'lum bir kontekstda uslu-biy talab asosida yaratiladi.
N. ilmiy asarlarda şu uslubga xos termin sifatida ataş (nominativ) vazifasini bajaradi. Badiiy asarlarda, odatda, uslubiy vazifani bajaradi. N.ning paydo böliş yöllari xilma-xil bölib, ular tilning mavjud luğaviy tarkibi va grammatik qonun-qoidalari asosida yangi söz yasaş yöli, şuningdek, mavjud sözning luğaviy ma'nolaridan birini yangi ma'noda qöllaş yöli b-n va boşqa tildan söz qabul qiliş orqali hosil qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕОЛОГИЗМЛАР (юн. neos — янги, logos — сўз) — жамият тараққиёти, ҳаётнинг талаб-эҳтиёжи б-н пайдо бўлган янги нарса ва тушунчаларни ифодаловчи сўзлар. Н.нинг янгилиги дастлаб пайдо бўлган вақтлардагина се-зилиб туради: вақт ўтгач, улар «янгилик» хусусиятини йўқотиб, одатда, фаол сўзлар қаторига ўтади. Mac, ўзбек тили учун бир қанча йил давомида янги ҳисобланган маркетинг, қайта қуриш, рейтинг, тендер сўзлари ҳозирги кунда умумистеъмолдаги сўзларга айланмоқ-да. Тилдаги умумий Н. б-н бир қаторда индивидуалуслубий ёки окказионал Н. ҳам мавжуд. Бундай Н. муаллифлар томонидан маълум бир контекстда услу-бий талаб асосида яратилади.
Н. илмий асарларда шу услубга хос термин сифатида аташ (номинатив) вазифасини бажаради. Бадиий асарларда, одатда, услубий вазифани бажаради. Н.нинг пайдо бўлиш йўллари хилма-хил бўлиб, улар тилнинг мавжуд луғавий таркиби ва грамматик қонун-қоидалари асосида янги сўз ясаш йўли, шунингдек, мавжуд сўзнинг луғавий маъноларидан бирини янги маънода қўллаш йўли б-н ва бошқа тилдан сўз қабул қилиш орқали ҳосил қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.