Neon
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 160-b. — ziyouz.com
Neon (neo..., lot. Neon), Ne — Mendeleyev davriy sistemasining 0 guruh elementi, inert gazlarga mansub. Tar-tib raqami 10, at.m. 20,179. 1 m3 havo-da16 sm3 ga yaqin N. böladi. Uçta barqa-ror izotopi; 20Ne(90,92%), 2lNe (0,257%), 22Ne (8,82%) bor. Sun'iy yöl b-n juda qisqa muddat (T'/2<200 sek.) mavjud böladigan radioktiv izotoplari ham olingan. 1898 y.da ingliz olimlari U. Ramzey va M. Travers toptan. Gaz holatdagi N.ning ziçligi 0,90035 g/l (273 K, 0,1 MPa), suyukla-niş t-rasi — 248,6°; qaynaş t-rasi — 245,9° (273 K, 0,1 MPa). Suyuqholatdagi N.ning ziçligi 1240kg/m3. N., odatda, kimyoviy reaksiyalarga kirişmaydi. Lekin uning Ne-6H2O tarkibli gidrati, molekulyar boğlangan bi-rikmalari hosil qilingan. N. sanoatda suyuq havodan ajratib olinadi. Ra-diotexnikada, elektron asboblarda, vakuum texnikasida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕОН (нео..., лот. Neon), Ne — Менделеев даврий системасининг 0 гуруҳ элементи, инерт газларга мансуб. Тар-тиб рақами 10, ат.м. 20,179. 1 м3 ҳаво-да16 см3 га яқин Н. бўлади. Учта барқа-рор изотопи; 20Ne(90,92%), 2lNe (0,257%), 22Ne (8,82%) бор. Сунъий йўл б-н жуда қисқа муддат (Т’/2<200 сек.) мавжуд бўладиган радиоктив изотоплари ҳам олинган. 1898 й.да инглиз олимлари У. Рамзей ва М. Траверс топтан. Газ ҳолатдаги Н.нинг зичлиги 0,90035 г/л (273 К, 0,1 МПа), суюкла-ниш т-раси — 248,6°; қайнаш т-раси — 245,9° (273 К, 0,1 МПа). Суюқҳолатдаги Н.нинг зичлиги 1240кг/м3. Н., одатда, кимёвий реакцияларга киришмайди. Лекин унинг Ne-6H2O таркибли гидрати, молекуляр боғланган би-рикмалари ҳосил қилинган. Н. саноатда суюқ ҳаводан ажратиб олинади. Ра-диотехникада, электрон асбобларда, вакуум техникасида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.