Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Neon lampa

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 160-b. — ziyouz.com

    Neon lampa — elektr razryadining past bosimli neon gazida nurlanişiga asoslangan gaz-razryadli yoruğlik manbai. N.l. 2 elektrod (anod va qiedirilmaydigan, şişa ballonga kavşarlangan katod)dan iborat bölib, ballon içiga neon (Ne) yoki neon gazining geliy yoki argon gazlari b-n aralaşmasi tuldiriladi. Bu turda N. l.da gaz bosimi 25 —40 GPa ga yaqin böladi. Odatda, argon gazi razryadi yondiruvçi kuçlanişni kamaytiriş uçun kiritiladi. Ammo bu holda şu'laning yorqinligi xam pa-sayadi. N. l. yoruğligi binafşaqizil ran-gda körinadi. Yoruğlikning boşqa ranglarda (sariq, kök, yaşil va b.) bölişi uçun ballonning içki devoriga lyumi-noforlar yopiştiriladi.

    N.l. özgaruvçan va özgarmas tokda işlaydi. Faqat u tok kuçini 0,20—30 mA gaça tuşirib çegaralab beradigan töğrilagiç rezistorlar b-n ketma-ket ulanib elektr zanjiriga qöşiladi. N. l.da elektr razryad yonişi uçun kuçlaniş 60—150 V, quvvati 0,01—3 Vt, şu'la yorqinligi 50—600 kJ/m2 bölişi kerak. N. l.lardan signalizatsiya va yoritiş tizimlarida, nazorat-ölçov apparatlarida, şuningdek, tasvirni ma'lum masofada turib qabul qiluvçi va uzatuvçi asboblar (televideniye) da keng foydalaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    НЕОН ЛАМПА — электр разрядининг паст босимли неон газида нурланишига асосланган газ-разрядли ёруғлик манбаи. Н.л. 2 электрод (анод ва қиэдирилмайдиган, шиша баллонга кавшарланган катод)дан иборат бўлиб, баллон ичига неон (Ne) ёки неон газининг гелий ёки аргон газлари б-н аралашмаси тулдирилади. Бу турда Н. л.да газ босими 25 —40 ГПа га яқин бўлади. Одатда, аргон гази разряди ёндирувчи кучланишни камайтириш учун киритилади. Аммо бу ҳолда шуъланинг ёрқинлиги хам па-саяди. Н. л. ёруғлиги бинафшақизил ран-гда кўринади. Ёруғликнинг бошқа рангларда (сариқ, кўк, яшил ва б.) бўлиши учун баллоннинг ички деворига люми-нофорлар ёпиштирилади.

    Н.л. ўзгарувчан ва ўзгармас токда ишлайди. Фақат у ток кучини 0,20—30 мА гача тушириб чегаралаб берадиган тўғрилагич резисторлар б-н кетма-кет уланиб электр занжирига қўшилади. Н. л.да электр разряд ёниши учун кучланиш 60—150 В, қуввати 0,01—3 Вт, шуъла ёрқинлиги 50—600 кЖ/м2 бўлиши керак. Н. л.лардан сигнализация ва ёритиш тизимларида, назорат-ўлчов аппаратларида, шунингдек, тасвирни маълум масофада туриб қабул қилувчи ва узатувчи асбоблар (телевидение) да кенг фойдаланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.