Neyron
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 138-b. — ziyouz.com
Neyron NEYRON, nevron (neyro... ) nerv qujayrasi, Nerv sistemasining asosiy strukturaviy va funksional birligi, kalta dendritlar va uzun aksondan iborat (sxema). Hayvon xujayrasiga xos organizmlardan taşqari, N. sitoplazma (neyroplazma)sida neyrofibrillalar (tigroid mod-da) böladi. Sezuvçi, köşuvçi va effektor N. farq qilinadi. N. nerv impulslarini retseptorlardan markaziy nerv sistemasiga (sezuvçi N.), markaziy nerv sistemasidan ijroçi a'zolarga (harakatlanuvçi N.) ötkazadi, boşqa bir qança nerv hujayralarini özaro biriktiradi (qöşuvçi N.) N.lar özaro va ijroçi a'zolar hujayralari b-n sinapslar orqali aloqada böladi. Boş miya katta yarim şarlari pöstloği, miyaça, markaziy nerv sistemasining boşqa ba'zi bölimlari neyroni murakkab tuzilgan. N.lar ölçami va soni turli hayvonlar va odamda turliça.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕЙРОН, неврон (нейро... ) нерв қужайраси, Нерв системасининг асосий структуравий ва функционал бирлиги, калта дендритлар ва узун аксондан иборат (схема). Ҳайвон хужайрасига хос организмлардан ташқари, Н. цитоплазма (нейроплазма)сида нейрофибриллалар (тигроид мод-да) бўлади. Сезувчи, кўшувчи ва эффектор Н. фарқ қилинади. Н. нерв импульсларини рецепторлардан марказий нерв системасига (сезувчи Н.), марказий нерв системасидан ижрочи аъзоларга (ҳаракатланувчи Н.) ўтказади, бошқа бир қанча нерв ҳужайраларини ўзаро бириктиради (қўшувчи Н.) Н.лар ўзаро ва ижрочи аъзолар ҳужайралари б-н синапслар орқали алоқада бўлади. Бош мия катта ярим шарлари пўстлоғи, мияча, марказий нерв системасининг бошқа баъзи бўлимлари нейрони мураккаб тузилган. Н.лар ўлчами ва сони турли ҳайвонлар ва одамда турлича.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.