Neytrofillar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 143–144-b. — ziyouz.com
Neytrofillar (lot. neuter - u ham, bu ham emas va yun. phileo — sevaman) — umurtqali hayvonlar va odam qoni leykotsitlarining bir xili. N. protoplazmasi rangsiz yoki oç puşti, qizğiş-binafşa rangda, donador. Örtaça kattaligi 9—12 mkm. N. yetilib borişiga qarab quyidagilarga ajratiladi: miyelotsitlar, yoş N., tayoqça özakli N. va segment özakli N. N. promiyelotsitlardan yetilişiga qarab özga-rib boradi, asosiy özgarişlar özagida kuzatiladi: dastlab özakda botiq hosil böladi, keyin özak bukilgan tayoqçani eslatadi, söngra orasida ingiçka köprikçalari bor segmentlarga (3 tadan 5 tagaça) bölinadi. N. fagotsitoz qiliş va gumoral omillar i.ç. xususiyatiga ega, şuning uçun mikrofaglar guruhiga kiritilgan. Katta yoşli odamlarda tayoqça özakli N. 1—6% ni, segment özakli N. 47—72% ni taşkil qiladi. Soğlom odam qonida yoş N. uç-ramaydi. Har xil patologiyalarda segment özakli N.ning segmentlanmagan N.ga nisbati özgaradi. Mas, bu körsat-kiç kamaysa, N.ning çap tomonga sil-jişi (köpgina yalliğlaniş jarayonlari, leykotsitozda), körsatkiç köpaysa, öng tomonga siljişi, leykopeniya kuzatiladi (oğir keçuvçi anemiyada). Har xil kasalliklarda N.ning xajmi, protoplazmasi va donadorligi özgarişi mumkin. Qrnda N. miqdorining köpayişi neytrofillyoz deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕЙТРОФИЛЛАР (лот. neuter - у ҳам, бу ҳам эмас ва юн. phileo — севаман) — умуртқали ҳайвонлар ва одам қони лейкоцитларининг бир хили. Н. протоплазмаси рангсиз ёки оч пушти, қизғиш-бинафша рангда, донадор. Ўртача катталиги 9—12 мкм. Н. етилиб боришига қараб қуйидагиларга ажратилади: миелоцитлар, ёш Н., таёқча ўзакли Н. ва сегмент ўзакли Н. Н. промиелоцитлардан етилишига қараб ўзга-риб боради, асосий ўзгаришлар ўзагида кузатилади: дастлаб ўзакда ботиқ ҳосил бўлади, кейин ўзак букилган таёқчани эслатади, сўнгра орасида ингичка кўприкчалари бор сегментларга (3 тадан 5 тагача) бўлинади. Н. фагоцитоз қилиш ва гуморал омиллар и.ч. хусусиятига эга, шунинг учун микрофаглар гуруҳига киритилган. Катта ёшли одамларда таёқча ўзакли Н. 1—6% ни, сегмент ўзакли Н. 47—72% ни ташкил қилади. Соғлом одам қонида ёш Н. уч-рамайди. Ҳар хил патологияларда сегмент ўзакли Н.нинг сегментланмаган Н.га нисбати ўзгаради. Мас, бу кўрсат-кич камайса, Н.нинг чап томонга сил-жиши (кўпгина яллиғланиш жараёнлари, лейкоцитозда), кўрсаткич кўпайса, ўнг томонга силжиши, лейкопения кузатилади (оғир кечувчи анемияда). Ҳар хил касалликларда Н.нинг хажми, протоплазмаси ва донадорлиги ўзгариши мумкин. Қрнда Н. миқдорининг кўпайиши нейтрофиллёз деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.