Niger
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196-b. — ziyouz.com
Niger — Ğarbiy Afrikadagi dare, Gvineya, Mali, Niger va Nigeriya hududlaridan oqadi. Uz. 4160 km, havzasining mayd. 2092 ming km2. Kattaligi jihatidan Afrikada Nil va Kongo daryolaridan keyin 3-örinda turadi. Leon-Liberiya qirlaridan Joliba nomi b-n boşlanib, yuqori qismida toğlar orasidagi tor vodiylardan, söngra Sudan tekisliklaridan oqadi. Tekislikda köplab tarmoq va özanlarga bölinadi, Tombuktu ş. yaqinida ular yana yagona özanga birlaşadi. Quyi oqimida keng vodiydan oqib, delta hosil qilib (mayd. 24 ming km2) Atlantika okeanining Gvineya qöltiğiga quyiladi. Yirik irmoqlari: öngdan — Bani, Milo, çapdan — Sokoto, Kaduna, Benue. Iyun— okt.da, quyi oqimida fev.—apr.da sersuv buladi. Dare yozgi musson yomğirlaridan suv oladi. Yillik örtaça suv sarfi 9300 m3/sek. (maksimal 35 ming m3/sek). Dare yiliga 300 km3 suv, 67 mln. t loyqa keltiradi. Ayrim qismida kema qatnaydi, GES kurilgan. Baliq ovlanadi. N. sohilida Kurusa, Bamako, Tombuktu, Niamey, Jobba, Port-Xarkort ş.lari joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИГЕР — Ғарбий Африкадаги даре, Гвинея, Мали, Нигер ва Нигерия ҳудудларидан оқади. Уз. 4160 км, ҳавзасининг майд. 2092 минг км2. Катталиги жиҳатидан Африкада Нил ва Конго дарёларидан кейин 3-ўринда туради. Леон-Либерия қирларидан Жолиба номи б-н бошланиб, юқори қисмида тоғлар орасидаги тор водийлардан, сўнгра Судан текисликларидан оқади. Текисликда кўплаб тармоқ ва ўзанларга бўлинади, Томбукту ш. яқинида улар яна ягона ўзанга бирлашади. Қуйи оқимида кенг водийдан оқиб, дельта ҳосил қилиб (майд. 24 минг км2) Атлантика океанининг Гвинея қўлтиғига қуйилади. Йирик ирмоқлари: ўнгдан — Бани, Мило, чапдан — Сокото, Кадуна, Бенуэ. Июнь— окт.да, қуйи оқимида фев.—апр.да серсув булади. Даре ёзги муссон ёмғирларидан сув олади. Йиллик ўртача сув сарфи 9300 м3/сек. (максимал 35 минг м3/сек). Даре йилига 300 км3 сув, 67 млн. т лойқа келтиради. Айрим қисмида кема қатнайди, ГЭС курилган. Балиқ овланади. Н. соҳилида Куруса, Бамако, Томбукту, Ниамей, Жобба, Порт-Харкорт ш.лари жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.