Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Niger-kongo tillari

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206-b. — ziyouz.com

    Niger-kongo tillari - nigerkordofan tillari makrooilasiga mansub til oilasi. Afrikaning Sahroi Kabir jan.roğidagi katta hududda (Markaziy Sudan, Şarqiy va Jan. Afrikaning ba'zi mintaqalari bundan mustasno) keng tarqalgan. Umuman, bu tillarda 300 mln. dan ortiq kişi sözlaşadi. Son-sanoqsiz katta-kiçik tillardan iborat. N.-k.t. amerikalik tilşunos J. Grinberg tasnifi böyiça 6 ta kiçik oilaga bölinadi: 1) ğarbiy atlantika tillari; 2) mande tillari; 3) gur (volta) tillari; 4) kva (gvineya) tillari; 5) benue-kongo tillari; 6) adamaua-şarqiy (adamaua-ubangi) tillari (oilaçalar ğarbdan şarqqa qarab sanalgan). Boşqa olimlarning fikriça, bu tasnif şartli, taxm. xususiyatga ega, çunki ğarbiy atlantika va mande tillari oilaçalari boşqalaridan sezilarli farqutanadi; aksinça, kva tillari benua-kongo tillariga juda yaqin turadi. N.-k. t.dan akan, bamana, volof, zande, igbo, yoruba, lingala, malinke, nyanja, rundi, sango, suaxili, fula, şona, eve kabilar 2,5 mln. dan 20 mln.gaça sözlaşuvçisi bölgan tillardir. N.-k.t.ning ba'zi xususiyatlari va yozuvlari haqida q. Nigerkordofan tillari.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    НИГЕР-КОНГО ТИЛЛАРИ - нигеркордофан тиллари макрооиласига мансуб тил оиласи. Африканинг Саҳрои Кабир жан.роғидаги катта ҳудудда (Марказий Судан, Шарқий ва Жан. Африканинг баъзи минтақалари бундан мустасно) кенг тарқалган. Умуман, бу тилларда 300 млн. дан ортиқ киши сўзлашади. Сон-саноқсиз катта-кичик тиллардан иборат. Н.-к.т. америкалик тилшунос Ж. Гринберг таснифи бўйича 6 та кичик оилага бўлинади: 1) ғарбий атлантика тиллари; 2) манде тиллари; 3) гур (вольта) тиллари; 4) ква (гвинея) тиллари; 5) бенуэ-конго тиллари; 6) адамауа-шарқий (адамауа-убанги) тиллари (оилачалар ғарбдан шарққа қараб саналган). Бошқа олимларнинг фикрича, бу тасниф шартли, тахм. хусусиятга эга, чунки ғарбий атлантика ва манде тиллари оилачалари бошқаларидан сезиларли фарқутанади; аксинча, ква тиллари бенуа-конго тилларига жуда яқин туради. Н.-к. т.дан акан, бамана, волоф, занде, игбо, йоруба, лингала, малинке, ньянжа, рунди, санго, суахили, фула, шона, эве кабилар 2,5 млн. дан 20 млн.гача сўзлашувчиси бўлган тиллардир. Н.-к.т.нинг баъзи хусусиятлари ва ёзувлари ҳақида қ. Нигеркордофан тиллари.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.