Nikel rudalari
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 229-b. — ziyouz.com
Nikel rudalari - tarkibidagi nikelni sanoat miqyosida ajratib oliş iqtisodiy foydali bölgan ta-biiy mineral hosilalar. N.r.ning sulfidli-mis va silikatli turlari böladi. Hoz. tarkibida nikel bölgan 100 dan ortiq mineral ma'lum. Sulfidli-mis N.r.ga, asosan, pirrotin, pentlandit, xalkopirit va magnetit, ikkinçi darajali va kamyoblariga pirit, xromit, kubanit, millerit, polidimit, platinoid minerallar va b. kiradi. Bu ruda konlarining aksari qismi tokembriy kris-talli qalqonlar va qad. platformalarga mansub magmatik hosilalarga tegişli. Yaxlit va xol-xol rudalar qatlam va to-mirsimon tana, linza va tomir körinişida joylaşgan. Qalinligi 50 m gaça, ba'zan 300 m gaça. Sulfidli rudalarda nikelning miqdori 0,3 dan 4% gaça böladi. Rudadan nikel va misdan taşqari bir qança boşqa elementlar ham ajratib olinadi. Konlari RF (Norilsk, Peçenga), Kanada, Avstraliya va Jan. Afrikada bor. Silikatli N.r. ultrabazitlar nuraş pöstining böş gilsimon hosilalaridan iborat. Ularda Ni 4% gaça va undan yuqori böladi. Asosiy minerallari: garniyerit, non-tronit, nepuit, revdinskit, kerolit, serpentin, gidrogetit, gyotit, asbolan, gidroxlorit. Silikatli rudalar orasida temirli, magneziyali, kremniyli, gil-tuprokli turlari mavjud. Konlari Gretsiya, Turkiya, RF (Norilsk va Tuvada), Ukraina va b. joylarda bor. Özbekistonda Toşqazigan (Quljuqtov) ko-nida mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИКЕЛЬ РУДАЛАРИ - таркибидаги никелни саноат миқёсида ажратиб олиш иқтисодий фойдали бўлган та-биий минерал ҳосилалар. Н.р.нинг сульфидли-мис ва силикатли турлари бўлади. Ҳоз. таркибида никель бўлган 100 дан ортиқ минерал маълум. Сульфидли-мис Н.р.га, асосан, пирротин, пентландит, халькопирит ва магнетит, иккинчи даражали ва камёбларига пирит, хромит, кубанит, миллерит, полидимит, платиноид минераллар ва б. киради. Бу руда конларининг аксари қисми токембрий крис-талли қалқонлар ва қад. платформаларга мансуб магматик ҳосилаларга тегишли. Яхлит ва хол-хол рудалар қатлам ва то-мирсимон тана, линза ва томир кўринишида жойлашган. Қалинлиги 50 м гача, баъзан 300 м гача. Сульфидли рудаларда никелнинг миқдори 0,3 дан 4% гача бўлади. Рудадан никель ва мисдан ташқари бир қанча бошқа элементлар ҳам ажратиб олинади. Конлари РФ (Норильск, Печенга), Канада, Австралия ва Жан. Африкада бор. Силикатли Н.р. ультрабазитлар нураш пўстининг бўш гилсимон ҳосилаларидан иборат. Уларда Ni 4% гача ва ундан юқори бўлади. Асосий минераллари: гарниерит, нон-тронит, непуит, ревдинскит, керолит, серпентин, гидрогетит, гётит, асболан, гидрохлорит. Силикатли рудалар орасида темирли, магнезияли, кремнийли, гил-тупрокли турлари мавжуд. Конлари Греция, Туркия, РФ (Норильск ва Тувада), Украина ва б. жойларда бор. Ўзбекистонда Тошқазиган (Қулжуқтов) ко-нида мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.