Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Nikolay I

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 231-b. — ziyouz.com

    Nikolay I (Nikolay Pavloviç Romanov) (1796.25.6, Sarskoye Selo, hoz. Puşkin ş. — 1855.18.2, Peterburg) — Rossiya imperatori (1825—55). Pavel I ning 3-öğli. Dekabristlar qözğolonini bostirgan (1825). N. I davrida markazlaşgan davlat byurokratik apparati kuçaytirilgan, 3-bölim (inqilobiy harakatga qarşi kuraşiş uçun siyosiy politsiya) barpo etilgan; Rossiya imperiyasi qonunlar majmuasi tuzilgan, yangi senzura ustavlari joriy qilingan (1826, 1828). 1837 y. Rossiyada birinçi marta Sarskoye Seloda t.y. harakati oçilgan. N. 1 içki siyosatining asosiy maqsadi — samoderja-viye-krepostnoylik tuzumining mustahkamligini saklaş edi. 1830—31 y.lardagi Polşa qözğoloni; 1848—49 y.lardagi Vengriya inqilobini qonga botirgan. Muqaddas ittifoqning tamoyillariga qaytişi N. I taşki si-yosatining muhim tomoni bölgan. N. 1. davrida Rossiya Kavkaz (1817—64), Rossiya—Eron (1826—28), Rossiya—Turkiya (1828-29), Qrim (1853- 56) uruşlarini olib borgan. Xiva xonligini bosib oliş maqsadida Perovskiy eks-peditsiyasini jönatgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    НИКОЛАЙ I (Николай Павлович Романов) (1796.25.6, Царское Село, ҳоз. Пушкин ш. — 1855.18.2, Петербург) — Россия императори (1825—55). Павел I нинг 3-ўғли. Декабристлар қўзғолонини бостирган (1825). Н. I даврида марказлашган давлат бюрократик аппарати кучайтирилган, 3-бўлим (инқилобий ҳаракатга қарши курашиш учун сиёсий полиция) барпо этилган; Россия империяси қонунлар мажмуаси тузилган, янги цензура уставлари жорий қилинган (1826, 1828). 1837 й. Россияда биринчи марта Царское Селода т.й. ҳаракати очилган. Н. 1 ички сиёсатининг асосий мақсади — самодержа-вие-крепостнойлик тузумининг мустаҳкамлигини саклаш эди. 1830—31 й.лардаги Польша қўзғолони; 1848—49 й.лардаги Венгрия инқилобини қонга ботирган. Муқаддас иттифоқнинг тамойилларига қайтиши Н. I ташки си-ёсатининг муҳим томони бўлган. Н. 1. даврида Россия Кавказ (1817—64), Россия—Эрон (1826—28), Россия—Туркия (1828-29), Қрим (1853- 56) урушларини олиб борган. Хива хонлигини босиб олиш мақсадида Перовский экс-педициясини жўнатган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.