Nilufar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 238-b. — ziyouz.com
Nilufar (Nelumbo) — nilufardoşlarga mansub suvda ösadigan köp yillik ösimliklar turkumi. Ikkala yarim şarning mö'tadil mintaqalarida va tropiklarda 2 turi — guli puşti yonğoqçali N. (N.nicifera) va sariq N. (W.lutea) ösadi. Bargi yirik, qalqonsimon, bandi uzun, suv betida qalqib turadi yoki suvdan yuqori kötarilib ösadi. Guli yakka, yirik, ikki jinsli, diametri 16 sm gaça boradi, oq yoki puşti, xuşböy, bargi ustida oçiladi.
Mevasi konussimon, köp yonğoqçali, suv ostida yetiladi. N. urugidan yoki ildizpoyasidan köpayadi. Unib çiqqa-nidan keyin 3-yili gullaydi. Hindiston va Xitoyda puşti N. kadimdan muqaddas ösimlik hisoblanadi. N.ning madaniy şakllari köp. N.ning poyasi, barglarida vitamin S va kauçuk, bandi va novdalarida zaharli modda — nelyumbin bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИЛУФАР (Nelumbo) — нилуфардошларга мансуб сувда ўсадиган кўп йиллик ўсимликлар туркуми. Иккала ярим шарнинг мўътадил минтақаларида ва тропикларда 2 тури — гули пушти ёнғоқчали Н. (N.nicifera) ва сариқ Н. (W.lutea) ўсади. Барги йирик, қалқонсимон, банди узун, сув бетида қалқиб туради ёки сувдан юқори кўтарилиб ўсади. Гули якка, йирик, икки жинсли, диаметри 16 см гача боради, оқ ёки пушти, хушбўй, барги устида очилади.
Меваси конуссимон, кўп ёнғоқчали, сув остида етилади. Н. уругидан ёки илдизпоясидан кўпаяди. Униб чиққа-нидан кейин 3-йили гуллайди. Ҳиндистон ва Хитойда пушти Н. кадимдан муқаддас ўсимлик ҳисобланади. Н.нинг маданий шакллари кўп. Н.нинг пояси, баргларида витамин С ва каучук, банди ва новдаларида заҳарли модда — нелюмбин бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.