Nineviya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 240-b. — ziyouz.com
Nineviya (Ninua, Ninn) — qad. Ossuriyadagi şahar (hoz. Iroqdagi Mosul ş. yaqinida). Mil. av. taxm. 5-ming yillikda asos solingan. Mil. av. 3-ming yillikdan mixxat xujjatlarida qayd etilgan. Savdo yöllari kesişgan yerda joylaşgani uçun Old Osiyoning tarixida muhim rol öynagan. Mil. av. 9-a. dan ossuriy şohlari qarorgohi. N.ning yuksalişi va ravnaq topişi, uni Ossuriya davlati va «jahon»ning poytaxtiga aylanişi mil. av. 8—7-a.larga oiddir (Sinaxerib va uning vorislari davrida). N.ning şim. qismida Sinaxeribning «jan.-ğarbiy saroyi» va içki qismi devorlari harbiy, ov va maişiy saqnalarni aks ettirgan juda köplab barelyeflar b-n bezatilgan. Aşşurbanipalning haşamatli «şim. saroyi» joylaşgan. Aş-şurbanipal saroyida davlat arxivi va podşox. kutubxonasi bölgan. Kutubxonada 20 mingdan ziyod «kitob» — mixxat sopol jadvalçalar bölgan. N.ning jan. qismida Iştar ma'budasining markaziy sajdagox.i — Emişmiş ibodatxonasi (mil. av. 3-ming yillikdan boşlab qayd etilgan) va podşoh Asarxaddon saroyi qurilgan. Mil. av. 612 y. N. Yangi Bobil podşosi Nabopalasar va Midiya podşosi — Kiaksar tomonidan yer b-n yakson qilingan. Rimliklar N. örnida Claudia Ninus harbiy koloniyasi (manzilgohi)ni barpo etganlar. N. xarobalari Kuyunjik şahar xarobasida ötkazilgan arxeologik qazişmalar natijasida aniqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИНЕВИЯ (Ninua, Ninn) — қад. Оссуриядаги шаҳар (ҳоз. Ироқдаги Мосул ш. яқинида). Мил. ав. тахм. 5-минг йилликда асос солинган. Мил. ав. 3-минг йилликдан миххат хужжатларида қайд этилган. Савдо йўллари кесишган ерда жойлашгани учун Олд Осиёнинг тарихида муҳим роль ўйнаган. Мил. ав. 9-а. дан оссурий шоҳлари қароргоҳи. Н.нинг юксалиши ва равнақ топиши, уни Оссурия давлати ва «жаҳон»нинг пойтахтига айланиши мил. ав. 8—7-а.ларга оиддир (Синахериб ва унинг ворислари даврида). Н.нинг шим. қисмида Синахерибнинг «жан.-ғарбий саройи» ва ички қисми деворлари ҳарбий, ов ва маиший сақналарни акс эттирган жуда кўплаб барельефлар б-н безатилган. Ашшурбанипалнинг ҳашаматли «шим. саройи» жойлашган. Аш-шурбанипал саройида давлат архиви ва подшох. кутубхонаси бўлган. Кутубхонада 20 мингдан зиёд «китоб» — миххат сопол жадвалчалар бўлган. Н.нинг жан. қисмида Иштар маъбудасининг марказий саждагох.и — Эмишмиш ибодатхонаси (мил. ав. 3-минг йилликдан бошлаб қайд этилган) ва подшоҳ Асархаддон саройи қурилган. Мил. ав. 612 й. Н. Янги Бобил подшоси Набопаласар ва Мидия подшоси — Киаксар томонидан ер б-н яксон қилинган. Римликлар Н. ўрнида Claudia Ninus ҳарбий колонияси (манзилгоҳи)ни барпо этганлар. Н. харобалари Куюнжик шаҳар харобасида ўтказилган археологик қазишмалар натижасида аниқланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.