Niobatlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 240–241-b. — ziyouz.com
Niobatlar — niobat kislota tuzlari. N. jumlasiga meta — MeNbO3 va orto — Me3Nb04, piro — Me4Nb207 va poliniobatlar Me2OnNb2O5 kiradi. Bu yerda Me — bir valentli kation, p=2n-1,2. 2, 3, 4 valentli metallarning N. i ham ma'lum. Rangi qora, ba'zan sariq, qizğiş va qönğir-qora. Işuriy va işqoriy-yer metallarning N. i issiqqa çidamli moddalar. Ular yuqori t-rada suyuklanadi (Mas, NaNbO31417° da, KNbO3 1039° da suyuqlanadi). N.ning tabiiy birikmalari (tarkibida niobiy bölgan murakkab minerallar) köpinça pegmatitlar va granitlarda dala şpatlari (asosan, albit) b-n birga uçraydi. N. guruhiga ilmenorutil, piroxlor, eşinit kabi minerallar ham kiradi. Işqoriy metallar va ba'zi metallarning N.i suvda oz eriydi. Köpçilik metallarning N.i segnetoelektrik va pyezoelektrik xossalarni namoyon qiladi. Şuning uçun ulardan keramik segnetokondensatorlar va pyezoelektr kuçaytirgiçlar tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИОБАТЛАР — ниобат кислота тузлари. Н. жумласига мета — MeNbO3 ва орто — Me3Nb04, пиро — Me4Nb207 ва полиниобатлар Me2OnNb2O5 киради. Бу ерда Me — бир валентли катион, п=2н-1,2. 2, 3, 4 валентли металларнинг Н. и ҳам маълум. Ранги қора, баъзан сариқ, қизғиш ва қўнғир-қора. Ишурий ва ишқорий-ер металларнинг Н. и иссиққа чидамли моддалар. Улар юқори т-рада суюкланади (Мас, NaNbO31417° да, KNbO3 1039° да суюқланади). Н.нинг табиий бирикмалари (таркибида ниобий бўлган мураккаб минераллар) кўпинча пегматитлар ва гранитларда дала шпатлари (асосан, альбит) б-н бирга учрайди. Н. гуруҳига ильменорутил, пирохлор, эшинит каби минераллар ҳам киради. Ишқорий металлар ва баъзи металларнинг Н.и сувда оз эрийди. Кўпчилик металларнинг Н.и сегнетоэлектрик ва пьезоэлектрик хоссаларни намоён қилади. Шунинг учун улардан керамик сегнетоконденсаторлар ва пьезоэлектр кучайтиргичлар тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.