Nişopur
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 256-b. — ziyouz.com
Nişopur — Eronning şim.-şarqiy qismidagi şahar, Xuroson ostonida. Aholisi 160 ming kişi (1998). Transport yöllari tuguni. Suğorma dehqonçilik qilinadigan r-n (paxta, moyli ekinlar; boğlar, tokçilik; çorvaçilik) markazi. Oziq-ovqat va kön sanoati korxonalari bor. Şahar yaqinidan feruza qazib olinadi. Şa-harga 3-a. örtalarida asos solingan. Şahar nomini sosoniylar şohi Şo-pur 1 (yoki Şopur II) nomi b-n boğlaydilar. Şaharni 7-a. örtalarida arablar egallagan. 9-a.da Tohiriylar davlati, 10-a.da Somoniylar davlatiningXuroson noibligi poytaxti. N. 9— 12-a.larda Urta Şarqning muhim iqti-sodiy markazlaridan edi. 1153 y.da öğuzlar, 1221 y.da möğullar tomonidan vayron qilingan, aholisi deyarli qirib taşlangan. 14—15-a.larda şahar qayta tiklandi, biroq iqtisodiy ahamiyati pasayib bordi. 1722 y.da af-ğonlar tomonidan vayron qilingan. N.da fors şoiri Umar Xayyom va Fa-riduddin Attor yaşab, ijod qilgan va öşa yerga dafn etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИШОПУР — Эроннинг шим.-шарқий қисмидаги шаҳар, Хуросон остонида. Аҳолиси 160 минг киши (1998). Транспорт йўллари тугуни. Суғорма деҳқончилик қилинадиган р-н (пахта, мойли экинлар; боғлар, токчилик; чорвачилик) маркази. Озиқ-овқат ва кўн саноати корхоналари бор. Шаҳар яқинидан феруза қазиб олинади. Ша-ҳарга 3-а. ўрталарида асос солинган. Шаҳар номини сосонийлар шоҳи Шо-пур 1 (ёки Шопур II) номи б-н боғлайдилар. Шаҳарни 7-а. ўрталарида араблар эгаллаган. 9-а.да Тоҳирийлар давлати, 10-а.да Сомонийлар давлатинингХуросон ноиблиги пойтахти. Н. 9— 12-а.ларда Урта Шарқнинг муҳим иқти-содий марказларидан эди. 1153 й.да ўғузлар, 1221 й.да мўғуллар томонидан вайрон қилинган, аҳолиси деярли қириб ташланган. 14—15-а.ларда шаҳар қайта тикланди, бироқ иқтисодий аҳамияти пасайиб борди. 1722 й.да аф-ғонлар томонидан вайрон қилинган. Н.да форс шоири Умар Хайём ва Фа-ридуддин Аттор яшаб, ижод қилган ва ўша ерга дафн этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.