Nitrometan
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 251–252-b. — ziyouz.com
Nitrometan NITROMETAN, CH3NO2 — aççiq bo-dom qidi keladigan rangsiz suyuklik. Mol.m. 61,042. Suyuqlaniş t-rasi — 28,55°, kaynaş t-rasi 108,8°, ziçligi 1,1371 g/sm3. Suvda oz eriydi, azeatrop aralaşma hosil qiladi; organik erituvçilarda (alifatik uglevodorodlardan taşqari) yaxşi eriydi. Kimyoviy xossalariga köra, N. — alifatik uglevodorodlarning yaqqol vakili. Sanoatda quyi alkanlarni (Mas, propan) 50— 70% li HNO3 b-n 400—700° da kimyoviy reaktorda destruktiv nitrolaş nuli b-n olinadi. N. — efirsellyuloza loklari va smolalari uçun erituvçi, dizel yonilğilariga qöşimça, bir komponentli raketa yonilğisi. Zaharli. Markaziy nerv sistemasini kuçli zaharlaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИТРОМЕТАН, CH3NO2 — аччиқ бо-дом қиди келадиган рангсиз суюклик. Мол.м. 61,042. Суюқланиш т-раси — 28,55°, кайнаш т-раси 108,8°, зичлиги 1,1371 г/см3. Сувда оз эрийди, азеатроп аралашма ҳосил қилади; органик эритувчиларда (алифатик углеводородлардан ташқари) яхши эрийди. Кимёвий хоссаларига кўра, Н. — алифатик углеводородларнинг яққол вакили. Саноатда қуйи алканларни (Мас, пропан) 50— 70% ли HNO3 б-н 400—700° да кимёвий реакторда деструктив нитролаш нули б-н олинади. Н. — эфирцеллюлоза локлари ва смолалари учун эритувчи, дизель ёнилғиларига қўшимча, бир компонентли ракета ёнилғиси. Заҳарли. Марказий нерв системасини кучли заҳарлайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.