Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Nitrotsellyuloza

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252-b. — ziyouz.com

    Nitrotsellyuloza NITROTSELLYULOZA, sellyuloza nitrati — sellyuloza (kletçatka) va nitrat kislotalarning murakkab efirlari. Umumiy formulasi [C6H7O2(OH)3 x(ONO2)Jn. Ziçlaşmagan, oq yoki sarğiş tolasimon massa. N. eng töngiç polimer material, uni ilk bor fransuz kimyogari A. Brakonno 1882 y.da olgan. Ziçligi 1,58—1,65 g/sm1, suvda erimaydi. N.ning qanday maqsadda qöllanişi tarkibidagi azot miqdoriga qarab belgilanadi. Amalda quyidagi turlari qöllanadi (qavsda azot miqdori berilgan): kolloksilin (10,7—12,2%), prioksilin №2 (12,2— 12,5%) va piroksilin №1 (13,0— 13,5%). Kolloksilin selluloid, plastmassa, fototasma, nitrolok, nitroyelim va nit-roemal i.ç.da, piroksilinlar tutunsiz porox, dinamit va b. portlovçi moddalar tayyorlaşda qöllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    НИТРОЦЕЛЛЮЛОЗА, целлюлоза нитрати — целлюлоза (клетчатка) ва нитрат кислоталарнинг мураккаб эфирлари. Умумий формуласи [С6Н7О2(ОН)3 x(ONO2)Jn. Зичлашмаган, оқ ёки сарғиш толасимон масса. Н. энг тўнгич полимер материал, уни илк бор француз кимёгари А. Браконно 1882 й.да олган. Зичлиги 1,58—1,65 г/см1, сувда эримайди. Н.нинг қандай мақсадда қўлланиши таркибидаги азот миқдорига қараб белгиланади. Амалда қуйидаги турлари қўлланади (қавсда азот миқдори берилган): коллоксилин (10,7—12,2%), приоксилин №2 (12,2— 12,5%) ва пироксилин №1 (13,0— 13,5%). Коллоксилин целлулоид, пластмасса, фототасма, нитролок, нитроелим ва нит-роэмал и.ч.да, пироксилинлар тутунсиз порох, динамит ва б. портловчи моддалар тайёрлашда қўлланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.