Niyoz Muhammad Höqandiy
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 215-b. — ziyouz.com
Niyoz Muhammad Höqandiy NIYOZ MUHAMMAD HÖQANDIY, Mullo Niyoz Muhammad Höqandiy Niyoziy bin Mullo Aşur Muhammad (taxm. 1802/03—1878 y.dan söng) — qöqonlik tarixçi, şoir. 1860 y. N.M.H. Qanoatşoh boşliq Qöqon qöşinlarining Pişpak, Uç Olmati va Uzun Oğoçga, 1861—62 y.larda esa Turkiston atrofiga qilgan yurişida iştirok etgan. Şundan söng harbiy xizmatdan ketib, Qöqonda öz mahallasida tinç mehnat b-n band bölgan. «Tarixi jadidai Toşkand» muallifi Muhammad Solihxöja Toşkandiy uni attorlik mollari b-n savdo qiluvçi savdogar deb ataydi. «Niyoziy»taxallusi b-n şe'rlar bitgan. N.M.H. «Tarixi Şoxruxiy» asarini Xudoyorxon topşiriğiga köra yozgan (1871—72). Asar Şohruxbiy davridan boşlab 1872 y.gaça Qöqon xonligida sodir bölgan siyosiy, iqtisodiy, madaniy özgarişlarni qamrab olgan.Ayniqsa, muallifning özi iştirok etgan voqealar bayoni ilmiy jihatdan qimmatli. Asar Qöqon xonligi tarixini örganişda muhim manba hisoblanadi.
Ad.: Bobobekov H., Qöqon tarixi, T., 1996; Beysembiyev T.K., «Ta'rixi Şaxruxi» kak istoriçeskiy istoçnik, Alma-Ata, 1987.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИЁЗ МУҲАММАД ҲЎҚАНДИЙ, Мулло Ниёз Муҳаммад Ҳўқандий Ниёзий бин Мулло Ашур Муҳаммад (тахм. 1802/03—1878 й.дан сўнг) — қўқонлик тарихчи, шоир. 1860 й. Н.М.Ҳ. Қаноатшоҳ бошлиқ Қўқон қўшинларининг Пишпак, Уч Олмати ва Узун Оғочга, 1861—62 й.ларда эса Туркистон атрофига қилган юришида иштирок этган. Шундан сўнг ҳарбий хизматдан кетиб, Қўқонда ўз маҳалласида тинч меҳнат б-н банд бўлган. «Тарихи жадидаи Тошканд» муаллифи Муҳаммад Солиҳхўжа Тошкандий уни атторлик моллари б-н савдо қилувчи савдогар деб атайди. «Ниёзий»тахаллуси б-н шеърлар битган. Н.М.Ҳ. «Тарихи Шохрухий» асарини Худоёрхон топшириғига кўра ёзган (1871—72). Асар Шоҳрухбий давридан бошлаб 1872 й.гача Қўқон хонлигида содир бўлган сиёсий, иқтисодий, маданий ўзгаришларни қамраб олган.Айниқса, муаллифнинг ўзи иштирок этган воқеалар баёни илмий жиҳатдан қимматли. Асар Қўқон хонлиги тарихини ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.
Ад.: Бобобеков Ҳ., Қўқон тарихи, Т., 1996; Бейсембиев Т.К., «Та’рихи Шахрухи» как исторический источник, Алма-Ата, 1987.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.