Nobel mukofotlari

Nobel mukofotlari - har yili buyuk işlar uçun beriladigan xalqaro mukofot. Ta'sis etuvçisi A. B. Nobelning (k,. Nobellar) vasiyatiga köra, undan keyin qolgan mablağ asosida Nobel jamğarmasi taşkil etildi; şu jamğarmaga har yili kelib tuşadigan daromad 5 qismga teng bölinib, irqi, millati, jinsi va dinidan qat'i nazar, fizika, kimyo, fiziologiya yoki tibbiyot sohasidagi kaşfiyotlar, badiiy asarlar, xalqlar döstligi va tinçlikni mustahkamlaş yölida körsatilgan faoliyat uçun beriladi (1968 y.da Şvetsiya davlat banki özining 300 yilligi munosabati b-n iqtisod fanlari sohasidagi yutuqlar uçun beriladigan qöşimça Nobel mukofotini ta'sis etgan).

N. m. Alfred Nobel tasviri tuşirilgan oltin medal, diplom va miq-dori Nobel jamğarmasidagi daromadga boğliq (odatda, 30 mingdan 70 ming dollargaça) bölgan mablağdan iborat. Alfred Nobelning vasiyatiga köra, N. m.ni beriş vazifasi Stokgolmdagi Qirollik FA ga (fizika, kimyo, iqtisod fanlari böyiça), Stokgolmdagi Qirollik tibbiyot-jarroxlik in-tiga (fiziologiya yoki tibbiyot böyiça) va Stokgolmdagi Şvetsiya akademiya-1 siga (badiiy asarlar böyiça) topşi-rilgan. Tinçlikni mustahkamlaş 4 yölida körsatilgan faoliyat uçun 1 N.m.ni Norvegiya parlamentining Nobel komiteti a'zolari beradi. Tinçlik mukofotidan taşqari hamma mukofotlar faqat individual tarzda beriladi. Vafot etganlarga N.m. berilmaydi. N.m.ni topşiriş tantanasi Stokgolm va Osloda Alfred Nobel vafot etgan kun (10 dekabr) da ötkaziladi. Birinçi mukofot 1901 y. topşi-rilgan. Nobel mukofotini 1901—2003 y.da 565 kişi olgan.