Noin-Ula
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 277-b. — ziyouz.com
Noin-Ula — hun zodagonlari qabristoni (mil. av. 1-a. — mil. 1-a. boşi). Şim. Möğulistondagi Noin-Ula toğida (Ulan Batordan 130 km şim.da) joylaşgan. 1924—25 y.larda arxeolog P. K. Kozlov, keyinçalik MXR Fanlar komiteti tomonidan qazişma işlari olib borilgan. Qabristonda 200 dan ortiq kvadrat şakldagi katta mozorqörğonlar (bal. 2 m gaça) bor. Mozorqörğonlardan hunlar davri madani-yatini aks ettiruvçi boy topilmalar çiqqan. Bu davrda hun zodagonlari Xi-toydagi Xan sulolasi b-n yaqin mada-niy va qarindoşlik aloqalarida bölganlar. Mozorqörğonlardagi qabrlar xodalardan işlangan. Qabrlardan hunlarga tegişli qurol-yaroğ, rözğor aşyolari, kiyim-keçak, san'at buyumlari b-n birga xitoyliklarga oid köplab jez, nefrit, usti loklangan yoğoç buyumlar va katta miqdorda ipak matolar topilgan. N.-U. dan çiqqan yuksak badiiy qimmatga ega bölgan jun matolar, ayniqsa, diqqatga sazovor; ular Baqtriya, Parfiya, Kiçik Osiyodan keltirilgan bölib, Şarq b-n Ğarb örtasida bu davrda Buyuk ipak yöli or-qali olib borilgan qizğin savdo alo-qalari natijasida hunlarda paydo bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОИН-УЛА — ҳун зодагонлари қабристони (мил. ав. 1-а. — мил. 1-а. боши). Шим. Мўғулистондаги Ноин-Ула тоғида (Улан Батордан 130 км шим.да) жойлашган. 1924—25 й.ларда археолог П. К. Козлов, кейинчалик МХР Фанлар комитети томонидан қазишма ишлари олиб борилган. Қабристонда 200 дан ортиқ квадрат шаклдаги катта мозорқўрғонлар (бал. 2 м гача) бор. Мозорқўрғонлардан ҳунлар даври мадани-ятини акс эттирувчи бой топилмалар чиққан. Бу даврда ҳун зодагонлари Хи-тойдаги Хань сулоласи б-н яқин мада-ний ва қариндошлик алоқаларида бўлганлар. Мозорқўрғонлардаги қабрлар ходалардан ишланган. Қабрлардан ҳунларга тегишли қурол-яроғ, рўзғор ашёлари, кийим-кечак, санъат буюмлари б-н бирга хитойликларга оид кўплаб жез, нефрит, усти локланган ёғоч буюмлар ва катта миқдорда ипак матолар топилган. Н.-У. дан чиққан юксак бадиий қимматга эга бўлган жун матолар, айниқса, диққатга сазовор; улар Бақтрия, Парфия, Кичик Осиёдан келтирилган бўлиб, Шарқ б-н Ғарб ўртасида бу даврда Буюк ипак йўли ор-қали олиб борилган қизғин савдо ало-қалари натижасида ҳунларда пайдо бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.