Noktyurn
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 278–279-b. — ziyouz.com
Noktyurn (frans. nocturne — tungi) — 1) 18-a. Yevropada, asosan, puflama yoki torli va puflama sozlar ansambllari uçun keçki oçiq havoda ijro etiladigan syuita şaklidagi kiçik pyesalar turkumi (Mas, V. Motsart, Y. Gaydn asarlari); 2) 19-a.dan kuyçan, lirik xarakterdagi, köpinça tun ob-razi va sokinligi b-n yöğrilgan musiqa asari. Sekin yoki örtaça sur'atda bölib, örta qismi jonliroq. N.ning ilk namunasi fortepiano uçun J. Fild (Angliya) tomonidan yaratilgan, F. Şopen ijodida yetuk badiiy rivoj topgan. N. ayrim çolğular, şuningdek, ansambl (A. Borodinning 2-torli kvartetidagi N.), orkestr (Mas, K. De-byussining N.lari) uçun ham yozilgan. N. ba'zan vokal musiqada ham uçraydi (J. Rossini, M. Glinka va b.). Özbekiston kompozitorlaridan A. Kozlov-skiyning «Lola» Fargona syuitasida, G. Muşelning «Kaşmir afsonasi» ba-letidagi N.; X. Izomov, B. Zeydman, S. Varelaslarning fortepiano pyesalari, I. Akbarov, M. Yusupovlarning vokal asarlaridan N. va uning xususi-yatlaridagi lavhalar örin olgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОКТЮРН (франц. nocturne — тунги) — 1) 18-а. Европада, асосан, пуфлама ёки торли ва пуфлама созлар ансамбллари учун кечки очиқ ҳавода ижро этиладиган сюита шаклидаги кичик пьесалар туркуми (Мас, В. Моцарт, Й. Гайдн асарлари); 2) 19-а.дан куйчан, лирик характердаги, кўпинча тун об-рази ва сокинлиги б-н йўғрилган мусиқа асари. Секин ёки ўртача суръатда бўлиб, ўрта қисми жонлироқ. Н.нинг илк намунаси фортепиано учун Ж. Филд (Англия) томонидан яратилган, Ф. Шопен ижодида етук бадиий ривож топган. Н. айрим чолғулар, шунингдек, ансамбль (А. Бородиннинг 2-торли квартетидаги Н.), оркестр (Мас, К. Де-бюссининг Н.лари) учун ҳам ёзилган. Н. баъзан вокал мусиқада ҳам учрайди (Ж. Россини, М. Глинка ва б.). Ўзбекистон композиторларидан А. Козлов-скийнинг «Лола» Фаргона сюитасида, Г. Мушелнинг «Кашмир афсонаси» ба-летидаги Н.; X. Изомов, Б. Зейдман, С. Вареласларнинг фортепиано пьесалари, И. Акбаров, М. Юсуповларнинг вокал асарларидан Н. ва унинг хусуси-ятларидаги лавҳалар ўрин олган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.