Nom
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 279-b. — ziyouz.com
Nom (mantiqda) — til ifodasi. Predmet (atoqli N.) yoki bir guruh predmetlar (umumiy N.)ni anglatadi. Bunda predmet keng ma'noda tuşuniladi. Atoqli N.lar ayrim predmetlarning N.lari (Mas, «Bobur», «Ötgan kunlar» muallifi) hamda bir guruh predmetlarning umumlaşgan N.lariga (Mas, «insoniyat») bölinadi. Guruhlar N.ini umumiy N. (Mas, «inson»)dan farqlaş lozim. Sodda yoki elementar N.lar va murakkab N.lar böladi. Sodda N.lar boşqa N.lardan yoki tilning boşqa ma'noli ifo-dalaridan tuzilmaydi. Murakkab N.lar esa ma'no kasb etuvçi qismlardan tu-zilgan böladi («insoniyat» — sodda N. bölsa, «xrzirgi insoniyat» murakkab N.). Formallaşgan tillarda atoqli N.larning analogi konstantadir; predmetlarning atoqli N.lariga individ konstantalar, guruhlarnint atoqli N.lariga guruh konstantalar mos böladi. N.lar va ular b-n boğliq bölgan munosabatlar (avvalo N. b-n u ifoda etadigan predmet urtasidagi munosa-bat)ni mantiqiy semantika örganadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОМ (мантиқда) — тил ифодаси. Предмет (атоқли Н.) ёки бир гуруҳ предметлар (умумий Н.)ни англатади. Бунда предмет кенг маънода тушунилади. Атоқли Н.лар айрим предметларнинг Н.лари (Мас, «Бобур», «Ўтган кунлар» муаллифи) ҳамда бир гуруҳ предметларнинг умумлашган Н.ларига (Мас, «инсоният») бўлинади. Гуруҳлар Н.ини умумий Н. (Мас, «инсон»)дан фарқлаш лозим. Содда ёки элементар Н.лар ва мураккаб Н.лар бўлади. Содда Н.лар бошқа Н.лардан ёки тилнинг бошқа маъноли ифо-даларидан тузилмайди. Мураккаб Н.лар эса маъно касб этувчи қисмлардан ту-зилган бўлади («инсоният» — содда Н. бўлса, «хрзирги инсоният» мураккаб Н.). Формаллашган тилларда атоқли Н.ларнинг аналоги константадир; предметларнинг атоқли Н.ларига индивид константалар, гуруҳларнинт атоқли Н.ларига гуруҳ константалар мос бўлади. Н.лар ва улар б-н боғлиқ бўлган муносабатлар (аввало Н. б-н у ифода этадиган предмет уртасидаги муноса-бат)ни мантиқий семантика ўрганади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.