Nomografiya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 283–284-b. — ziyouz.com
Nomografiya (yun. nomos - qonun va ... grafiya) — nomogramma tuzişga oid matematik nazariya. Mas, yöniş stanoklari keskiçining parametrlari a, j, au orasidagi tg au = tg a sin j boğlanişni ifodalovçi çizma nomogramma hisoblanadi (rasm). Agar a va j parametrlarning qiymati berilgan bölsa, çetki şkalalardagi ularga mos nuqtalar töğri çiziq b-n tutaştiriladi. Bu töğri çiziq örtadagi şkalani kesgan nuqtadan au qiymati topiladi. Mas, a=7,5°, j=4° bölsa, nomogrammaga muvofiq au=6,2°. Şu nomogrammaning özidan a va au (yoki j va au)ning berilgan qiymati böyiça j ni (mos holda a ni) topiş uçun ham foydala-niş mumkin. Mat., fizika va texni-kaning turli sohalarida köp şkalali va b. murakkab N. usullari qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОМОГРАФИЯ (юн. nomos - қонун ва ... графия) — номограмма тузишга оид математик назария. Мас, йўниш станоклари кескичининг параметрлари a, j, ау орасидаги tg ау = tg a sin j боғланишни ифодаловчи чизма номограмма ҳисобланади (расм). Агар а ва j параметрларнинг қиймати берилган бўлса, четки шкалалардаги уларга мос нуқталар тўғри чизиқ б-н туташтирилади. Бу тўғри чизиқ ўртадаги шкалани кесган нуқтадан ау қиймати топилади. Мас, а=7,5°, j=4° бўлса, номограммага мувофиқ ау=6,2°. Шу номограмманинг ўзидан а ва ау (ёки j ва ау)нинг берилган қиймати бўйича j ни (мос ҳолда а ни) топиш учун ҳам фойдала-ниш мумкин. Мат., физика ва техни-канинг турли соҳаларида кўп шкалали ва б. мураккаб Н. усуллари қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.