Nosqovoq
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 312-b. — ziyouz.com
Nosqovoq NOSQOVOQ, nosdon, noskadi — nos solinadigan idiş. Oğzi tiqin b-n ber-kitiladigan böğzi tor, quyi qismi keng şaklda böladi. Qovoq (suv-qovoq) ning pösti qattiq alohida navidan maxsus östirib tayyorlanadi (ba'zan qovoq tuga boşlagandan söng istalgan şaklda qolip yasab, unga kiygizib qöyiladi va kerakli şaklga solinadi); bandi örni (boş qismi)dan teşiladi, içi qirib tozalanadi, içi 1—2 kun yoğga töldirib qöyiladi, yoğ qovoq pöstiga şimilgaç, rangi jigarrang, qizil tusga kiradi. Şundan söng buyum yuzasi silliqlanadi, öyma va böyama naqşlar b-n bezatiladi; mis, birinj, kumuş va b. xom aşyolardan qopqoq, zanjir, belboğ qilinadi, ba'zan közmunçoq va tangaçalar osiladi hamda qopqoq qismiga qimmatbaho toşlar qadaladi. Farğona vodiysida mis, kumuş, mol şoxi va b.dan dumaloq va ellips şakli (köpinça obdas-ta körinişi)da yasalgan turi nosdon deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОСҚОВОҚ, носдон, носкади — нос солинадиган идиш. Оғзи тиқин б-н бер-китиладиган бўғзи тор, қуйи қисми кенг шаклда бўлади. Қовоқ (сув-қовоқ) нинг пўсти қаттиқ алоҳида навидан махсус ўстириб тайёрланади (баъзан қовоқ туга бошлагандан сўнг исталган шаклда қолип ясаб, унга кийгизиб қўйилади ва керакли шаклга солинади); банди ўрни (бош қисми)дан тешилади, ичи қириб тозаланади, ичи 1—2 кун ёғга тўлдириб қўйилади, ёғ қовоқ пўстига шимилгач, ранги жигарранг, қизил тусга киради. Шундан сўнг буюм юзаси силлиқланади, ўйма ва бўяма нақшлар б-н безатилади; мис, биринж, кумуш ва б. хом ашёлардан қопқоқ, занжир, белбоғ қилинади, баъзан кўзмунчоқ ва тангачалар осилади ҳамда қопқоқ қисмига қимматбаҳо тошлар қадалади. Фарғона водийсида мис, кумуш, мол шохи ва б.дан думалоқ ва эллипс шакли (кўпинча обдас-та кўриниши)да ясалган тури носдон деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.