Noyib
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 277-b. — ziyouz.com
Noyib NOYIB, noib (arab. — örinbosar, yordamçi) — örta asrlarda musulmon davlatlarida tobe ölka yoki viloyat hokimi. N.lar, odatda, oliy hukmdorning örinbosari hisoblangan. 1) Ol-tin Ördada N. xonning yirik viloyatlaridagi yordamçisi (Mas, Xorazmda). 2) Muhammad Xorazmşoh tönğiç far-zandi Jaloliddin Manguberdita Ğazni, Bomiyon, Ğur, Bust, Takinobod, Zamin Davor qamda qöşni Hind yerlarini boşqarişga bergan. Biroq, Jaloliddinni Urgançdan uzoqlaştirmaslik maqsadida Quzbar Malikni nomi zikr etilgan mamlakatlarga şahzodaning N.i etib jönatgan. 3) Amir Temur saltanatida sohibqironning farzandlari, nevaralari, yaqin safdoşlari turli ölka va viloyatlarga N. etib tayinlangan. N. unga işonib topşirilgan hududning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy holati uçun mas'ul hisoblangan. 4) Ozarbayjonda Okt. töntarişidan (1917) oldingi mahallalar (magallar) boşliği. 5) Turkiya sultonligida qozi va mulla örinbosari. 6) 20-a.da N. ata-masi Eron va Afgonistonda turli harbiy unvonlarni anglatgan (Mas, «noy-yebe avval» — katta leytenant, «noyebe sarhang» — podpolkovnik).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОЙИБ, ноиб (араб. — ўринбосар, ёрдамчи) — ўрта асрларда мусулмон давлатларида тобе ўлка ёки вилоят ҳокими. Н.лар, одатда, олий ҳукмдорнинг ўринбосари ҳисобланган. 1) Ол-тин Ўрдада Н. хоннинг йирик вилоятларидаги ёрдамчиси (Мас, Хоразмда). 2) Муҳаммад Хоразмшоҳ тўнғич фар-занди Жалолиддин Мангубердита Ғазни, Бомиён, Ғур, Буст, Такинобод, Замин Давор қамда қўшни Ҳинд ерларини бошқаришга берган. Бироқ, Жалолиддинни Урганчдан узоқлаштирмаслик мақсадида Қузбар Маликни номи зикр этилган мамлакатларга шаҳзоданинг Н.и этиб жўнатган. 3) Амир Темур салтанатида соҳибқироннинг фарзандлари, неваралари, яқин сафдошлари турли ўлка ва вилоятларга Н. этиб тайинланган. Н. унга ишониб топширилган ҳудуднинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ҳолати учун масъул ҳисобланган. 4) Озарбайжонда Окт. тўнтаришидан (1917) олдинги маҳаллалар (магаллар) бошлиғи. 5) Туркия султонлигида қози ва мулла ўринбосари. 6) 20-а.да Н. ата-маси Эрон ва Афгонистонда турли ҳарбий унвонларни англатган (Мас, «ной-ебе аввал» — катта лейтенант, «нойебе сарҳанг» — подполковник).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.