Nuriddin ğori
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 336-b. — ziyouz.com
Nuriddin ğori - Zarafşon tizmasi suvayirğiç qismiga yaqin joy (Tojikistonning Suğd viloyati Pan-jakent tumani)dagi ğor. 2500 m balandlikda. Silur davriga mansub ohaktoşlarda hosil bölgan. Oğzi şim.-şarq tomonga oçilgan, eni 2,5 m, bal. 4 m. Ğorga 5 m kirilgandan söng uning sahni 40 m gaça pasaya borib, şipi esa kötariladi va 15 m balandlikda ğor torayib yer yuzasiga tirqiş şaklida oçiladi. Ğor sah-nida qalinligi 0,3 m gaça bölgan ğor gillari, uning şipi va devorlarida kalta stalaktitlar va kalsit mineralidan taşkil topgan qoplama (qalin-ligi 1—3 sm) hosilalar uçraydi.
N.ğ. Örta Osiyo şaroiti uçun juda noyob hisoblanadi. Çunki, uning içida yil böyi muz va qor qoplami saqlanadi. Qor ğorning şipidagi teşikdan tuşadi. Qor suvlari erib, muzga aylanadi. Qorning qalinligi, teşik ostida 5 m gaça, qor ostidagi muzning qalinligi 0,5 m dan ziyod. Ğorning umumiy uz. 49 m, mayd. 125 m2, hajmi 1000 m3 dan ziyod.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НУРИДДИН ҒОРИ - Зарафшон тизмаси сувайирғич қисмига яқин жой (Тожикистоннинг Суғд вилояти Пан-жакент тумани)даги ғор. 2500 м баландликда. Силур даврига мансуб оҳактошларда ҳосил бўлган. Оғзи шим.-шарқ томонга очилган, эни 2,5 м, бал. 4 м. Ғорга 5 м кирилгандан сўнг унинг саҳни 40 м гача пасая бориб, шипи эса кўтарилади ва 15 м баландликда ғор торайиб ер юзасига тирқиш шаклида очилади. Ғор саҳ-нида қалинлиги 0,3 м гача бўлган ғор гиллари, унинг шипи ва деворларида калта сталактитлар ва кальцит минералидан ташкил топган қоплама (қалин-лиги 1—3 см) ҳосилалар учрайди.
Н.ғ. Ўрта Осиё шароити учун жуда ноёб ҳисобланади. Чунки, унинг ичида йил бўйи муз ва қор қоплами сақланади. Қор ғорнинг шипидаги тешикдан тушади. Қор сувлари эриб, музга айланади. Қорнинг қалинлиги, тешик остида 5 м гача, қор остидаги музнинг қалинлиги 0,5 м дан зиёд. Ғорнинг умумий уз. 49 м, майд. 125 м2, ҳажми 1000 м3 дан зиёд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.