Nurota davlat qöriqxonasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 343-b. — ziyouz.com
Nurota davlat qöriqxonasi -Jizzax viloyatining ğarbiy qismi (Foriş tumani)da, Nurota toğining şim. yon bağrida joylaşgan qöriqxona. 1975 y.da taşkil etilgan. Mayd. 17752 ga, şu jumladan, örmonlar b-n qoplangan 2599 ga (2001), dengiz sathidan 530—2100 m balandlikda. Asosiy vazifasi şu hududning ösimlik va hayvonot olamini muhofaza qiliş, Xalqaro va Özbekiston Qizil kitobiga kiritilgan arxarning Osiyo qöyi tu-riga mansub Seversev qöyi (Kizil-kum qöyi) populyatsiyasini hamda yon-ğoqning tabiiy xilma-xilligini sak,laşdan iborat.
Qöriqxonada ösimliklarning 629 tadan, quşlarning 195 tadan, hayvonlarning 60 tadan ortiqturi bor. Ularning köpçiligi endemik (lola turlari, anzur piyozi). Yonğoq daraxtlari b-n birga yovvoyi olma, qayrağoçlar ösadi. Butalar qoplami, asosan, Tur-kiston dölanasi, qizil, uçqat, zirk, irğay, yovvoyi toklardan iborat.
Qöriqxona hududi tabiat manzaralariga, arxeologik topilmalarga boyligi b-n ham ajralib turadi: qoyatoş (toğ qöyini ovlaş) suratlari, Majrumsoydagi tanasi yöğonligi 8,5 m kela-digan şarq biotasi daraxti (yoşi taxm. 1000 yildan ortiq) kabi yodgorliklari bor. Arxarlar soni 500 dan köggroq (2003).
Abduşukur Xonazarov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НУРОТА ДАВЛАТ ҚЎРИҚХОНАСИ -Жиззах вилоятининг ғарбий қисми (Фориш тумани)да, Нурота тоғининг шим. ён бағрида жойлашган қўриқхона. 1975 й.да ташкил этилган. Майд. 17752 га, шу жумладан, ўрмонлар б-н қопланган 2599 га (2001), денгиз сатҳидан 530—2100 м баландликда. Асосий вазифаси шу ҳудуднинг ўсимлик ва ҳайвонот оламини муҳофаза қилиш, Халқаро ва Ўзбекистон Қизил китобига киритилган архарнинг Осиё қўйи ту-рига мансуб Северцев қўйи (Кизил-кум қўйи) популяциясини ҳамда ён-ғоқнинг табиий хилма-хиллигини сак,лашдан иборат.
Қўриқхонада ўсимликларнинг 629 тадан, қушларнинг 195 тадан, ҳайвонларнинг 60 тадан ортиқтури бор. Уларнинг кўпчилиги эндемик (лола турлари, анзур пиёзи). Ёнғоқ дарахтлари б-н бирга ёввойи олма, қайрағочлар ўсади. Буталар қоплами, асосан, Тур-кистон дўланаси, қизил, учқат, зирк, ирғай, ёввойи токлардан иборат.
Қўриқхона ҳудуди табиат манзараларига, археологик топилмаларга бойлиги б-н ҳам ажралиб туради: қоятош (тоғ қўйини овлаш) суратлари, Мажрумсойдаги танаси йўғонлиги 8,5 м кела-диган шарқ биотаси дарахти (ёши тахм. 1000 йилдан ортиқ) каби ёдгорликлари бор. Архарлар сони 500 дан кўггроқ (2003).
Абдушукур Хоназаров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.