Nutq a'zolari
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 351-b. — ziyouz.com
Nutq a'zolari NUTQ A'ZOLARI, nutq apparati — odam organizmining nutq tovuşlari hosil bölişida qatnaşadigan turli kismlari. Til, lab, yumşoq tanglay, hiqildoq muskullari va nafas muskulaturasidan taşkil topgan pe-riferik nutq apparati faoliyatini boş miya pöstloği boşqaradi. Aktiv N.a.ga til, lab, yumşoq tanglay, passiv N.a.ga esa tişlar, qattiq tanglay, burun böşliği kiradi. N.a. 3 qismdan iborat: 1) nafas yöli — nutq apparatining quyi qismi; 2) hiqildoq — nutq apparatining örta qismi; 3) tomoq, oğiz va burun böşliqlari — nutq apparatining yuqori qismi. Nutq apparatining quyi qismi (nafas yöli) tovuş çiqariş uçun asos bölib xizmat qiladi. Nutq apparatining yuqori qismi — böğiz va tomoq, oğiz va burun böşlikdari muhim N.a. bölib, nutq tovuşlarining rang-barang turlarini hosil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НУТҚ АЪЗОЛАРИ, нутқ аппарати — одам организмининг нутқ товушлари ҳосил бўлишида қатнашадиган турли кисмлари. Тил, лаб, юмшоқ танглай, ҳиқилдоқ мускуллари ва нафас мускулатурасидан ташкил топган пе-риферик нутқ аппарати фаолиятини бош мия пўстлоғи бошқаради. Актив Н.а.га тил, лаб, юмшоқ танглай, пассив Н.а.га эса тишлар, қаттиқ танглай, бурун бўшлиғи киради. Н.а. 3 қисмдан иборат: 1) нафас йўли — нутқ аппаратининг қуйи қисми; 2) ҳиқилдоқ — нутқ аппаратининг ўрта қисми; 3) томоқ, оғиз ва бурун бўшлиқлари — нутқ аппаратининг юқори қисми. Нутқ аппаратининг қуйи қисми (нафас йўли) товуш чиқариш учун асос бўлиб хизмат қилади. Нутқ аппаратининг юқори қисми — бўғиз ва томоқ, оғиз ва бурун бўшликдари муҳим Н.а. бўлиб, нутқ товушларининг ранг-баранг турларини ҳосил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.