Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ob-Havo xizmati

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15–16-b. — ziyouz.com

    Ob-Havo xizmati — xalq xöjali-gini yoki uning biror tarmoğini, şuningdek, Vatan mudofaasini kundalik ob-havo va ob-havo prognozlariga tegişli ma'lumotlar b-n ta'minlaş vazifasini ötaydigan taşkilot. Bu taşkilot işi meteorologiya va aerologiya kuzatiş st-yalari ma'lumotlariga asoslanadi. O.-h. x. barça davlatlarda mavjud. Mas, Özbekiston Respublikasi Vazirlar Maqkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya boş boşkarmasi bu işlarga rahbarlik qiladi (q. Boşgidromet). Bevosita ob-havo muammolari b-n gidrometeorologiya markazi şuğullanadi. Bundan taşqari, har bir viloyatda gidrometeorologiya boşkarmasi mavjud bölib, ular zimmasiga, boşqa işlar qatori O.-h. x. ham yukla-tilgan. Umuman, Jahon meteorologiya taşkiloti taşabbusi b-n 3 ta (Moskva, Melburn, Vaşington) jahon, 34 ta regional va 185 ta milliy meteorologiya markazlari taşkil etilgan. Ana şu 34 ta regional markazlardan biri Toşkentda joylaşgan. Jaxrn ob-havo xizmati tarmoği har kuni quruklikda joylaşgan 10 000 ta meteorologik, 1000 ta aerologik, 7300 ta suzuvçi ke-malar, dare va okeanlarning sayoz yerlarini körsatuvçi 600 ta Kuçma ni-şonlar, şuningdek, 70000 ga yaqin qöşimça ma'lumotlarni beradigan va 3000 ta havo kemalaridan axborot oladi. Xalqaro kelişuvga binoan, har bir davlatdagi O.-h. x. quyidagi işlarni bajaradi: barça meteorologiya kuzatiş st-yalari (quruklikda, dengiz va toğlarda) bir xil muddatga ob-havoni kuzatiş; aerologiya st-yalarida radiozond, samolyot, aerostat va uçar şarlar yordamida har xil balandliklardagi meteorologik elementlar — havo t-rasi, bosimi va namligi, şamol tezligi va yönalişi, bulutlar va b.ni bir vaqtda kuzatiş; meteorologik va aerologik kuzatiş natijalari har xil uzatiş vo-sitalari yordamida markaziy taşkilot va gidrometeorologiya markazlariga yuboriş; gidrometeorologiya markazlarida tuzilgan sinoptik va aerologik xaritalar, vertikal qirqim va grafiklar taxlil qilinib ob-havo xizmati holati, uning rivoji, bölajak ob-havo şaroitlari aniklanib tegişli muas-sasalarga yuboriladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОБ-ҲАВО ХИЗМАТИ — халқ хўжали-гини ёки унинг бирор тармоғини, шунингдек, Ватан мудофаасини кундалик об-ҳаво ва об-ҳаво прогнозларига тегишли маълумотлар б-н таъминлаш вазифасини ўтайдиган ташкилот. Бу ташкилот иши метеорология ва аэрология кузатиш ст-ялари маълумотларига асосланади. О.-ҳ. х. барча давлатларда мавжуд. Мас, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Мақкамаси ҳузуридаги Гидрометеорология бош бошкармаси бу ишларга раҳбарлик қилади (қ. Бошгидромет). Бевосита об-ҳаво муаммолари б-н гидрометеорология маркази шуғулланади. Бундан ташқари, ҳар бир вилоятда гидрометеорология бошкармаси мавжуд бўлиб, улар зиммасига, бошқа ишлар қатори О.-ҳ. х. ҳам юкла-тилган. Умуман, Жаҳон метеорология ташкилоти ташаббуси б-н 3 та (Москва, Мельбурн, Вашингтон) жаҳон, 34 та регионал ва 185 та миллий метеорология марказлари ташкил этилган. Ана шу 34 та регионал марказлардан бири Тошкентда жойлашган. Жахрн об-ҳаво хизмати тармоғи ҳар куни қурукликда жойлашган 10 000 та метеорологик, 1000 та аэрологик, 7300 та сузувчи ке-малар, даре ва океанларнинг саёз ерларини кўрсатувчи 600 та Кучма ни-шонлар, шунингдек, 70000 га яқин қўшимча маълумотларни берадиган ва 3000 та ҳаво кемаларидан ахборот олади. Халқаро келишувга биноан, ҳар бир давлатдаги О.-ҳ. х. қуйидаги ишларни бажаради: барча метеорология кузатиш ст-ялари (қурукликда, денгиз ва тоғларда) бир хил муддатга об-ҳавони кузатиш; аэрология ст-яларида радиозонд, самолёт, аэростат ва учар шарлар ёрдамида ҳар хил баландликлардаги метеорологик элементлар — ҳаво т-раси, босими ва намлиги, шамол тезлиги ва йўналиши, булутлар ва б.ни бир вақтда кузатиш; метеорологик ва аэрологик кузатиш натижалари ҳар хил узатиш во-ситалари ёрдамида марказий ташкилот ва гидрометеорология марказларига юбориш; гидрометеорология марказларида тузилган синоптик ва аэрологик хариталар, вертикал қирқим ва графиклар тахлил қилиниб об-ҳаво хизмати ҳолати, унинг ривожи, бўлажак об-ҳаво шароитлари аникланиб тегишли муас-сасаларга юборилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.