Obduzd
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 2–3-b. — ziyouz.com
Obduzd (fors, ob — suv va duzd — öğri, talaş) — örta asrlarda suğoriş tarmoqlari (şohariq, anhor, kanal) dan navbatdan taşqari suvni yaşirinça boğlab oliş. Suv manbalarining etaklarida joylaşgan yerlarda suğoriş mavsumida şohariklardagi suvni qu-yiga oçib yuboriş ham O. hisoblangan. O.lik, ayniqsa, Zarafşon vodiysining quyi oqimida Qoraköl va Olot tumanlarida kam suvlik mavsumlarida tez-tez sodir bölgan. Buxoro vohasida iyul oyining oxiri va avg.ning boşida 5 kun davomida suğoriş tarmoklariga boğlab olingan suv «Obi talaş», ya'ni janjalli suv deb yuritilgan. Çunki bu davrda suvga bölgan talab nihoyatda avj olib, O.lik kuçaygan.
Ad.: Muhammadjonov A., Quyi Zarafşon vodiysining suğoriliş tarixi (Qadimgi davrdan to XX asr boşlarigaça), T., 1972.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОБДУЗД (форс, об — сув ва дузд — ўғри, талаш) — ўрта асрларда суғориш тармоқлари (шоҳариқ, анҳор, канал) дан навбатдан ташқари сувни яширинча боғлаб олиш. Сув манбаларининг этакларида жойлашган ерларда суғориш мавсумида шоҳариклардаги сувни қу-йига очиб юбориш ҳам О. ҳисобланган. О.лик, айниқса, Зарафшон водийсининг қуйи оқимида Қоракўл ва Олот туманларида кам сувлик мавсумларида тез-тез содир бўлган. Бухоро воҳасида июль ойининг охири ва авг.нинг бошида 5 кун давомида суғориш тармокларига боғлаб олинган сув «Оби талаш», яъни жанжалли сув деб юритилган. Чунки бу даврда сувга бўлган талаб ниҳоятда авж олиб, О.лик кучайган.
Ад.: Муҳаммаджонов А., Қуйи Зарафшон водийсининг суғорилиш тарихи (Қадимги даврдан то XX аср бошларигача), Т., 1972.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.