Obid Jalilov

Jalilov Obid (1896.10.11 - Toşkent — 1963.27.9) — Özbekiston xalq artisti (1939). Savodsizlikni tugatiş maktabida öqigan (1918—20). 1919 y.dan özbek drama gruppasi (1929 y.dan Hamza teatri)ning yetakçi aktyori. Aktyorlik mahorati intellektual psixologik yösinda şakllangan. J. qahramonlari kuçli, öz hissiyotlarini boşqara oladigan kişilar obrazi bölib, aktyor ularning içki dunyosini lönda va ifodali talqin etdi. Har qanday katta-kiçik obrazning ğoyaviy-falsafiy yönalişining ijtimoiy mohiyatini oçişga, qarama-qarşiliklarni hal qilişdagi örnini aniq belgilab olişga, butun diqqat-e'tiborini, harakatlarini qahramonning maqsadini mantiqan isbotlaşga, obrazni psixologik jihatdan çuqurlaştirişga intilgan, uni voqealar jarayonida muttasil, sahnamasahna rivojlantirib borgan. Bemor («Turkiston tabibi»), Podkolyosin («Uylaniş») va b. aktyorning sahnadagi ilk yirik obrazlaridir. 30-y.lar Tolipov («Niqob yirtildi»), Arslon, Pölatov («Tor-mor», «Nomus va muhabbat») kabi rollari b-n tanildi. Eng yaxşi rollari: Komilov («Navbahor»), Mavlon («Şohi sözana»), Solihboy («Boy ila xizmatçi»), Majdiddin («Alişer Navoiy»), Klavdiy («Hamlet»), Dikoy («Momaqaldiroq») va b. obrazlarida aktyor ijodining yangi qirralari namoyon bölib, salbiy obrazlar ustasi sifatida şuhrat qozondi. J. milliy kino ravnaqiga ham ulkan hissa qöşdi. Vazir («Tohir va Zuhra»), Majdiddin («Alişer Navoiy»), Solihboy («Boy ila xizmatçi»), Qodir («Gullar oçilganda»), Mahkam ota («Sen yetim emassan») va b. kinodagi eng yaxşi rollaridir. Bu obrazlar J. ijrosida özining badiiy ifodasini töliğiça topgan va ular özbek kinosi tarixining zarvaraklaridan urin olgan. Davlat mukofoti laureata (1949).