Obidjon Abduxoliqoviç Maxmudov
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 369-b. — ziyouz.com
Maxmudov Obidjon Abduxoliqoviç MAXMUDOV Obidjon Abduxoliqoviç, Obid çatoq (1871, Marğilon — 1936.21.11) — Turkistondagi jadidçilik harakati vakili, yirik sarmoyador, noşir va jamoat arbobi. M. Qöqonga köçib kelib, Madrasa ta'limini oddi. Taxm. 1898 y.da Çeleken ya.o. (Kaspiy dengizi)ga borib, turli işlar b-n maşğul böldi. Şerikçilikka olgan yeridan neft çikib, boyib ketadi.
Sankt-Peterburg untining toğ-kon muhandisligi f-tini tugatgan. Qöqonga qaytgaç, toğ-kon sanoati b-n şuğullanib, Farğona vodiysida bir neça neft konlarini oçişda iştirok etgan. Şörsuvdagi oltingugurt konini sotib olgan. Fargona vodiysidagi jadidçilik harakatida qatnaşgan va ularni moddiy jihatdan ta'minlab turgan. Qöqonda bosmaxona taşkil qilgan (1914). «Sadoi Farğona» (1914), «Tirik söz» (1917) va rus tilida çiqqan «Ferganskoye exo» (1914) gaz.larining muharriri va noşiri. M. matbu-otda dolzarb maqolalar b-n çiqib, Turkiston xalqini ma'rifatli bölişga çaqirgan, uni ozodlik uçun kuraşga da'vat etgan.
Qöqon ş. Dumasi raisi örinbosari (1917). Turkiston Muxtoriyati hukumatining oziq-ovqat vaziri (1917— 18). Muxtoriyat tugatilgaç, Moskvaga borib, RSFSR Millatlar işlari xalq komissarligi qoşidagi Turkiston vakolatxonasida matbuot bölimi mudiri va b. lavozimlarda işlagan (1919—21). Toşkentga qaytgandan söng, dastlab Turkiston MIQ da işlagan (1921), söng Farğona vodiysiga borib, «Milliy ittihod» taşkilotining bölimini tuzgan va sovetlarga qarşi faoliyat olib borgan. Sovet rejimi tomonidan bir neça marta qamoqqa olingan. Oğir xastaliqsan vafot etgan.
Ad.: Unutilmas siymolar. Jadidçilik harakatining namoyandalari, T., 1999; Rajabov Q., Haydarov M., Turkiston tarixi (1917-1924 y.), T., 2002.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАХМУДОВ Обиджон Абдухолиқович, Обид чатоқ (1871, Марғилон — 1936.21.11) — Туркистондаги жадидчилик ҳаракати вакили, йирик сармоядор, ношир ва жамоат арбоби. М. Қўқонга кўчиб келиб, Мадраса таълимини одди. Тахм. 1898 й.да Челекен я.о. (Каспий денгизи)га бориб, турли ишлар б-н машғул бўлди. Шерикчиликка олган еридан нефть чикиб, бойиб кетади.
Санкт-Петербург унтининг тоғ-кон муҳандислиги ф-тини тугатган. Қўқонга қайтгач, тоғ-кон саноати б-н шуғулланиб, Фарғона водийсида бир неча нефть конларини очишда иштирок этган. Шўрсувдаги олтингугурт конини сотиб олган. Фаргона водийсидаги жадидчилик ҳаракатида қатнашган ва уларни моддий жиҳатдан таъминлаб турган. Қўқонда босмахона ташкил қилган (1914). «Садои Фарғона» (1914), «Тирик сўз» (1917) ва рус тилида чиққан «Ферганское эхо» (1914) газ.ларининг муҳаррири ва ношири. М. матбу-отда долзарб мақолалар б-н чиқиб, Туркистон халқини маърифатли бўлишга чақирган, уни озодлик учун курашга даъват этган.
Қўқон ш. Думаси раиси ўринбосари (1917). Туркистон Мухторияти ҳукуматининг озиқ-овқат вазири (1917— 18). Мухторият тугатилгач, Москвага бориб, РСФСР Миллатлар ишлари халқ комиссарлиги қошидаги Туркистон ваколатхонасида матбуот бўлими мудири ва б. лавозимларда ишлаган (1919—21). Тошкентга қайтгандан сўнг, дастлаб Туркистон МИҚ да ишлаган (1921), сўнг Фарғона водийсига бориб, «Миллий иттиҳод» ташкилотининг бўлимини тузган ва советларга қарши фаолият олиб борган. Совет режими томонидан бир неча марта қамоққа олинган. Оғир хасталиқцан вафот этган.
Ад.: Унутилмас сиймолар. Жадидчилик ҳаракатининг намояндалари, Т., 1999; Ражабов Қ., Ҳайдаров М., Туркистон тарихи (1917-1924 й.), Т., 2002.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.