Objuvoz
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3–4-b. — ziyouz.com
Objuvoz (fors, ob — suv va juvoz — öğir) — şoli oqlanadigan qurilma. Suv kuçi b-n harakatlanadi. Quyidagi qismlardan iborat: öq, şu öqqa biriktiriladigan parra, lingköp, keli, nov. Barça qismlari qattiq yoğoçdan tayyorlanadi. Nov 3 ta kalin taxtadan ariqça şaklida yasaladi. Suv şu novdan keladi. Novning oxiri parra ga (kurakçalari bor ğildirakka) töğrilab qöyiladi. Ö q novning 3 tomoniga köndalang örnatiladi. Öqning 2 uçidagi turum (yoğoç podşipnik) turumdonga qöyiladi. Keli (oxurga öxşagan yoğoç idiş) öqdan 2—3 m nari örnatiladi. Unga şoli solib qöyiladi.
Lingköp (uçiga tişli çöyan moslama örnatilgan sop) — kötarilib-tuşib şolini oklaydigan qism. O. quyidagiça işlaydi: novdan kelgan suv parraga urilib, öqni aylantiradi. Öqning qiliçaklari lingköpga uriladi, şunda lingköp kötarilib-tuşib şolini oklaydi. Tuyilgan şolining qobiği, töponi şamol (yoğoç qurilma) yordamida tozalanadi. O.ni objuvozçi boşqaradi. Hozir şoli maxsus elektr maşinalarda oklanadi. O. ba'zi joylarda (Afğoniston, Hindiston va b.) hozir ham işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОБЖУВОЗ (форс, об — сув ва жувоз — ўғир) — шоли оқланадиган қурилма. Сув кучи б-н ҳаракатланади. Қуйидаги қисмлардан иборат: ўқ, шу ўққа бириктириладиган парра, лингкўп, кели, нов. Барча қисмлари қаттиқ ёғочдан тайёрланади. Нов 3 та калин тахтадан ариқча шаклида ясалади. Сув шу новдан келади. Новнинг охири парра га (куракчалари бор ғилдиракка) тўғрилаб қўйилади. Ў қ новнинг 3 томонига кўндаланг ўрнатилади. Ўқнинг 2 учидаги турум (ёғоч подшипник) турумдонга қўйилади. Кели (охурга ўхшаган ёғоч идиш) ўқдан 2—3 м нари ўрнатилади. Унга шоли солиб қўйилади.
Лингкўп (учига тишли чўян мослама ўрнатилган соп) — кўтарилиб-тушиб шолини оклайдиган қисм. О. қуйидагича ишлайди: новдан келган сув паррага урилиб, ўқни айлантиради. Ўқнинг қиличаклари лингкўпга урилади, шунда лингкўп кўтарилиб-тушиб шолини оклайди. Туйилган шолининг қобиғи, тўпони шамол (ёғоч қурилма) ёрдамида тозаланади. О.ни обжувозчи бошқаради. Ҳозир шоли махсус электр машиналарда окланади. О. баъзи жойларда (Афғонистон, Ҳиндистон ва б.) ҳозир ҳам ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.