Oçiq dengiz
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 296-b. — ziyouz.com
Oçiq dengiz (xalqaro huquqda) — hududiy suv çegaralaridan taşqarida bölgan, barça davlatlar erkin foydalanadigan dengiz sah-ni. O.d.dan foydalaniş xalqaro huquq rejimi Jeneva konvensiyasi (1958) va b. xalqaro huquq normalari b-n tartibga solinadi. O.d. haqidagi konvensiya dengiz böyidagi va dengizga yaqin bölmagan barça mamlakatlarga: kemalarning erkin suziş, suv osti kabeli va quvurlar ötkaziş, dengiz ustidan uçiş, şuningdek, baliq ovlaş, okean osti re-lyefini örganiş va i.t.lar olib boriş huquqini beradi. O.d. erkinligi mutlaq çeksiz emas. Boşqa mamlakatlarning qonuniy manfaatlari b-n hisoblaşmay, undan turli maqsadlarda foydalaniş man qilinadi (mas, yadro sinovlari jarayonida dengiz suvini radioaktiv moddalar b-n zaharlaş, çiqindilar b-n bulğaş va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЧИҚ ДЕНГИЗ (халқаро ҳуқуқда) — ҳудудий сув чегараларидан ташқарида бўлган, барча давлатлар эркин фойдаланадиган денгиз саҳ-ни. О.д.дан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ режими Женева конвенцияси (1958) ва б. халқаро ҳуқуқ нормалари б-н тартибга солинади. О.д. ҳақидаги конвенция денгиз бўйидаги ва денгизга яқин бўлмаган барча мамлакатларга: кемаларнинг эркин сузиш, сув ости кабели ва қувурлар ўтказиш, денгиз устидан учиш, шунингдек, балиқ овлаш, океан ости ре-льефини ўрганиш ва и.т.лар олиб бориш ҳуқуқини беради. О.д. эркинлиги мутлақ чексиз эмас. Бошқа мамлакатларнинг қонуний манфаатлари б-н ҳисоблашмай, ундан турли мақсадларда фойдаланиш ман қилинади (мас, ядро синовлари жараёнида денгиз сувини радиоактив моддалар б-н заҳарлаш, чиқиндилар б-н булғаш ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.