Ofoqxöja maqbarasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 284–285-b. — ziyouz.com
Ofoqxöja maqbarasi - Qaşqar (Xitoy)dagi me'moriy yodgorlik (1664). Maqbara şaharning şim.- şar-qiy qismidagi Qöqon qişloğida «Şyangpeymu» (Iparxon mozori)da joylaşgan. Otasi manjur istiloçilariga qarşi çiqqanligi uçun Iparxon (Ofoqxöjaning evarasi) aka-ukalari b-n Pekinga olib ketilgan. Rivoyatlarga köra, gözal, yoş Iparxon begona el xoqoniga itoat qilmay bevaqt vafot etgan. Jasadi Pekindan olib kelinib, O.m.ga dafn etilgan.
Maqbara bal. 27 m, görxona (35x27 m) gumbaz tomli, boş tarzining 4 burçagida 4 minora — guldasta (bal. 18 m) bor. Peştoği devordan sal oldinga çiqarib qurilgan. Uning 2 yonini ustungöşalar bezagan. O.m. devorining qalinligi 1 m, 4 tomoniga darça işlangan. Maqbarada 5 avlod vakillaridan 72 kişi dafn qilingan. Ofoqxöja va uning buvasi Eşon Kalon, otasi Muhammad Yusuf va b. qabrlardagi sağanalar bir-biriga yaqin bölgan. Sağanalar hajmi har xil, unda dafn etilgan kişining martabasi uluğligiga qarab joylaştirilgan. O.m. tarkibida darvozaxona, atrofida boğ, hovlisida 2 hovuz, Madrasa, katta va kiçik masjidlar mavjud. O.m. bir neça bor ta'mirlangan.
Abdulahad Xöjayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОФОҚХЎЖА МАҚБАРАСИ - Қашқар (Хитой)даги меъморий ёдгорлик (1664). Мақбара шаҳарнинг шим.- шар-қий қисмидаги Қўқон қишлоғида «Шянгпэйму» (Ипархон мозори)да жойлашган. Отаси манжур истилочиларига қарши чиққанлиги учун Ипархон (Офоқхўжанинг эвараси) ака-укалари б-н Пекинга олиб кетилган. Ривоятларга кўра, гўзал, ёш Ипархон бегона эл хоқонига итоат қилмай бевақт вафот этган. Жасади Пекиндан олиб келиниб, О.м.га дафн этилган.
Мақбара бал. 27 м, гўрхона (35x27 м) гумбаз томли, бош тарзининг 4 бурчагида 4 минора — гулдаста (бал. 18 м) бор. Пештоғи девордан сал олдинга чиқариб қурилган. Унинг 2 ёнини устунгўшалар безаган. О.м. деворининг қалинлиги 1 м, 4 томонига дарча ишланган. Мақбарада 5 авлод вакилларидан 72 киши дафн қилинган. Офоқхўжа ва унинг буваси Эшон Калон, отаси Муҳаммад Юсуф ва б. қабрлардаги сағаналар бир-бирига яқин бўлган. Сағаналар ҳажми ҳар хил, унда дафн этилган кишининг мартабаси улуғлигига қараб жойлаштирилган. О.м. таркибида дарвозахона, атрофида боғ, ҳовлисида 2 ҳовуз, Мадраса, катта ва кичик масжидлар мавжуд. О.м. бир неча бор таъмирланган.
Абдулаҳад Хўжаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.